Το ψηφιακό ευρώ σχεδιάζεται ως ένας ακόμη τρόπος να πληρώνουμε με το ίδιο νόμισμα, παράλληλα με τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα. Στις 15 Νοεμβρίου 2026 ο ευρωπαϊκός κανονισμός παραμένει υπό διαπραγμάτευση και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) δεν έχει αποφασίσει την έκδοση. Για τον καταναλωτή στην Ελλάδα, αυτό σημαίνει ότι σήμερα δεν χρειάζεται να αλλάξει λογαριασμό, κάρτα ή τρόπο πληρωμής.
Τι θα ήταν το ψηφιακό ευρώ
Όταν πληρώνετε με τη χρεωστική σας κάρτα, χρησιμοποιείτε χρήματα που έχετε καταθέσει σε εμπορική τράπεζα. Το ψηφιακό ευρώ, εφόσον εκδοθεί, θα είναι χρήμα κεντρικής τράπεζας σε ψηφιακή μορφή, όπως τα χαρτονομίσματα είναι χρήμα κεντρικής τράπεζας σε φυσική μορφή. Ένα ψηφιακό ευρώ θα έχει την ίδια αξία με ένα ευρώ στην τσέπη σας. Η διαφορά βρίσκεται στο πώς το κρατάτε και πώς το χρησιμοποιείτε για να πληρώσετε.
Ένα παράδειγμα από την καθημερινότητα είναι η αποστολή χρημάτων σε έναν φίλο. Αν του στείλετε 20 ευρώ με τραπεζική μεταφορά, τα χρήματα κινούνται μεταξύ τραπεζικών λογαριασμών. Σε μια αντίστοιχη μελλοντική συναλλαγή με ψηφιακό ευρώ, θα μπορούσατε να στείλετε 20 ευρώ από το δικό σας ψηφιακό πορτοφόλι στο δικό του. Η επαλήθευση του δικαιούχου στις τραπεζικές μεταφορές αφορά τις σημερινές μεταφορές από λογαριασμό σε λογαριασμό. Το σχεδιαζόμενο πορτοφόλι είναι ξεχωριστός τρόπος πληρωμής.
Για τη διανομή του, η ΕΚΤ σχεδιάζει να συνεργαστεί με τράπεζες και άλλους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών. Στόχος είναι ο ίδιος τρόπος πληρωμής να μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε διαφορετικές χώρες της ευρωζώνης. Για κάποιον που ταξιδεύει από την Ελλάδα στην Ιταλία, η πρακτική χρησιμότητα θα ήταν να χρησιμοποιεί το ίδιο ψηφιακό πορτοφόλι σε σημεία που δέχονται ψηφιακό ευρώ και στις δύο χώρες.
Τι προβλέπεται για τα μετρητά
Τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα παραμένουν σε κυκλοφορία. Στο ευρωπαϊκό πακέτο για το ενιαίο νόμισμα συζητούνται χωριστά οι κανόνες για το ψηφιακό ευρώ και οι κανόνες για την αποδοχή και την πρόσβαση στα μετρητά. Όπως εξήγησε η ΕΚΤ στην ενημέρωση της 10ης Νοεμβρίου για τα μετρητά και το ψηφιακό ευρώ, το σχέδιο προβλέπει ότι οι δύο τρόποι πληρωμής θα συνυπάρχουν.
Ξεχωριστό έργο είναι και η αλλαγή της εμφάνισης των χαρτονομισμάτων. Στο παλιότερο ρεπορτάζ μας για τον διαγωνισμό σχεδιασμού παρουσιάστηκε η έναρξη αυτής της διαδικασίας. Η ΕΚΤ αναμένει να επιλέξει το τελικό σχέδιο γύρω στο τέλος του 2026 και να κυκλοφορήσει τις πρώτες αξίες της νέας σειράς στις αρχές της δεκαετίας του 2030. Οι ημερομηνίες αυτές αφορούν τα φυσικά χαρτονομίσματα. Το ψηφιακό ευρώ έχει δικό του χρονοδιάγραμμα.
Πότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην Ελλάδα
Ο κανονισμός, η δοκιμή και η έκδοση έχουν διαφορετικό χρονοδιάγραμμα. Για να ξέρετε τι σημαίνει η κάθε ανακοίνωση, ξεχωρίστε τα εξής στάδια.
- Ευρωπαϊκός κανονισμός. Το Συμβούλιο της ΕΕ ενέκρινε τη διαπραγματευτική του θέση τον Δεκέμβριο του 2025. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη δική του θέση τον Ιούλιο του 2026. Ακολούθησαν διαπραγματεύσεις για το τελικό κείμενο.
- Πιλοτική δοκιμή. Η ΕΚΤ σχεδιάζει δοκιμή 12 μηνών από το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Η Ελλάδα περιλαμβάνεται στον σχεδιασμό, όπως εξήγησε η Τράπεζα της Ελλάδος στην ενημέρωση για τη δοκιμή. Η δοκιμή αφορά επιλεγμένους παρόχους, εμπόρους και προσωπικό του Ευρωσυστήματος. Η δοκιμαστική έκδοση δεν έχει καθεστώς νόμιμου χρήματος.
- Απόφαση έκδοσης. Η ΕΚΤ στοχεύει να είναι έτοιμη για πιθανή πρώτη έκδοση μέσα στο 2029, με την παραδοχή ότι ο κανονισμός θα εγκριθεί το 2026. Η απόφαση για το αν θα εκδοθεί και πότε ανήκει στην ΕΚΤ και ακολουθεί την υιοθέτηση του κανονισμού.
Για έναν έμπορο, η συμμετοχή της Ελλάδας στη δοκιμή δεν αποτελεί προθεσμία για αλλαγή τερματικού. Για έναν καταναλωτή, η ανακοίνωση συμμετοχής μιας τράπεζας ή ενός παρόχου στη δοκιμή δεν σημαίνει ότι άνοιξε υπηρεσία για όλους τους πελάτες. Για να αλλάξει κάτι στην καθημερινότητα, θα πρέπει να ανακοινωθούν οι όροι διάθεσης, οι ημερομηνίες και οι τρόποι πρόσβασης.
Πώς θα μπορούσε να λειτουργεί μια πληρωμή
Ένα παράδειγμα στο ταμείο χωρίς σύνδεση
Φανταστείτε ότι βρίσκεστε σε ένα κατάστημα όπου το κινητό σας δεν έχει σήμα και η αγορά κοστίζει 8 ευρώ. Αν έχετε ήδη περάσει 20 ευρώ στο υπόλοιπο που προορίζεται για πληρωμές εκτός σύνδεσης και οι συσκευές υποστηρίζουν τη λειτουργία, ο σχεδιασμός προβλέπει ότι θα μπορείτε να πληρώσετε τα 8 ευρώ και να απομείνουν 12 ευρώ. Τα ποσά είναι ενδεικτικά. Το σημείο που έχει πρακτική σημασία είναι η προηγούμενη φόρτιση. Χωρίς διαθέσιμο υπόλοιπο για χρήση εκτός σύνδεσης, δεν θα αρκεί απλώς να έχετε χρήματα στον τραπεζικό λογαριασμό σας.
Στις επίσημες απαντήσεις της ΕΚΤ για το πορτοφόλι και την ιδιωτικότητα περιγράφονται επίσης πληρωμές σε ηλεκτρονικά καταστήματα, σε φυσικά σημεία πώλησης και μεταξύ ιδιωτών. Το αν μια συγκεκριμένη αγορά θα μπορεί να ολοκληρωθεί εκτός σύνδεσης θα εξαρτάται από τον τρόπο πληρωμής που υποστηρίζεται και τους τελικούς κανόνες.
Ποιος θα βλέπει τα στοιχεία της συναλλαγής
Στις πληρωμές εκτός σύνδεσης ο σχεδιασμός προβλέπει ότι τα προσωπικά στοιχεία της συγκεκριμένης πληρωμής θα είναι γνωστά μόνο στα δύο μέρη. Ο πάροχος θα εξακολουθεί να κάνει τους προβλεπόμενους ελέγχους όταν φορτίζετε το πορτοφόλι ή μεταφέρετε χρήματα από αυτό. Στις διαδικτυακές πληρωμές οι πάροχοι θα έχουν πρόσβαση στα στοιχεία που χρειάζονται για τις νόμιμες υποχρεώσεις τους. Κατά την ΕΚΤ, το Ευρωσύστημα δεν θα μπορεί να συνδέει απευθείας τις συναλλαγές με συγκεκριμένα άτομα.
Τι να κάνετε αν λάβετε πρόσκληση για «προεγγραφή»
Η ΕΚΤ έχει εκδώσει προειδοποίηση για πλαστές προσκλήσεις στην πιλοτική δοκιμή. Περιγράφει μηνύματα που ζητούν από τον παραλήπτη να καταβάλει χρήματα με αντάλλαγμα πρόσβαση στο πρόγραμμα ή υποσχόμενες αποδόσεις. Η ΕΚΤ δεν προσφέρει επενδυτικό προϊόν σχετικό με το ψηφιακό ευρώ.
Αν λάβετε τέτοιο μήνυμα, αποφύγετε τον σύνδεσμο της πρόσκλησης και ελέγξτε την ανακοίνωση από την επίσημη ιστοσελίδα του φορέα. Κρατήστε τους κωδικούς σας ιδιωτικούς και μην στείλετε χρήματα ή τραπεζικά στοιχεία. Αν τα έχετε ήδη δώσει, επικοινωνήστε με την τράπεζά σας στον επίσημο αριθμό της. Στο ρεπορτάζ μας για τις απάτες με πλαστά τραπεζικά μηνύματα εξηγούμε πώς μια απομίμηση σελίδας μπορεί να ζητήσει ακόμη και κωδικό μίας χρήσης.
Συχνές ερωτήσεις
Θα πρέπει να μετατρέψω τις καταθέσεις μου;
Ο σχεδιασμός προβλέπει έναν επιπλέον τρόπο πληρωμής. Η έκδοση, αν αποφασιστεί, δεν συνεπάγεται αυτόματη μετατροπή των καταθέσεων σε υπόλοιπο ψηφιακού ευρώ. Η χρήση του πορτοφολιού θα εξαρτάται από τους όρους που θα ισχύσουν τότε.
Έχει αποφασιστεί όριο 3.000 ευρώ;
Όχι. Το ποσό των 3.000 ευρώ είναι ένα από τα υποθετικά όρια διακράτησης που εξετάστηκαν σε τεχνική ανάλυση. Η διακράτηση αφορά το ποσό που μπορείτε να έχετε στο πορτοφόλι σε μια δεδομένη στιγμή. Οι κανόνες μιας μεμονωμένης πληρωμής ορίζονται χωριστά.
Θα πληρώνω συνδρομή ή θα παίρνω τόκο;
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι βασικές υπηρεσίες για ιδιώτες προβλέπεται να παρέχονται δωρεάν και το υπόλοιπο δεν θα αποφέρει τόκο. Αυτό αφορά ένα μέσο για καθημερινές πληρωμές. Οι τελικοί κανόνες θα δείξουν ποιες υπηρεσίες περιλαμβάνονται στη βασική χρήση.
Είναι κρυπτονόμισμα;
Όχι. Αν εκδοθεί, θα είναι χρήμα του Ευρωσυστήματος στην ίδια μονάδα με τα ευρώ που χρησιμοποιούμε σήμερα. Η αξία του δεν θα ανεβαίνει ή θα πέφτει έναντι του ευρώ ανάλογα με τη ζήτηση. Μια υπόσχεση κέρδους από την αγορά του δεν περιγράφει το σχέδιο της ΕΚΤ.