Απάτη

Απάτη: Σε έκτακτη ανακοίνωση προχώρησε η η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες σχετικά με τις απάτες μέσω διαδικτύου, καθώς τα κρούσματα ολοένα και αυξάνονται.

Στην ανακοίνωση της Αρχής σημειώνεται ότι το φαινόμενο της απάτης με διάφορες παραλλαγές και ιδίως της απάτης μέσω διαδικτύου, το τελευταίο διάστημα έχει λάβει τεράστιες διαστάσεις.

Για αυτό και η Αρχή παραθέτει τις ακόλουθες βασικές μορφές απάτης που παρουσιάζουν μεγάλη συχνότητα:

  • ΑΠΑΤΕΣ ΣΕ ΑΓΟΡΕΣ ΜΕΣΩ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ / απάτη των ψευδών αναγγελιών πώλησης διαφόρων αγαθών σε δημοφιλείς διαδικτυακούς ιστοτόπους αγγελιών αγοραπωλησίας (marketplace, car.gr κ.ά.) ήμέσων κοινωνικής δικτύωσης (Facebook)

Οι δράστες της απάτης των ψευδών αναγγελιών πώλησης αγαθών άλλοτε μεν αξιώνουν την κατάθεση του τιμήματος πριν την παράδοση του πωλούμενου, το οποίο ουδέποτε παραδίδουν, άλλοτε δε αποστέλλουν πλαστογραφημένα αντίγραφα εμβάσματος και SWIFT, που φέρουν στοιχεία υπαρκτών εταιρειών με συναφή δραστηριότητα, ισχυριζόμενοι ότι εκ παραδρομής έχουν μεταφέρει χρηματικά ποσά στους τραπεζικούς λογαριασμούς των υποψήφιων αγοραστών. Εν συνεχεία, εκμεταλλευόμενοι την καθυστέρηση της πίστωσης του ποσού, λόγω του μηχανισμού των τοκοφόρων ημερομηνιών (valeur) μεταξύ διαφορετικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, ζητούν την επιστροφή των χρημάτων σε υποδεικνυόμενους τραπεζικούς λογαριασμούς, ταοποία ιδιοποιούνται παράνομα.

  • ΑΠΑΤΗΛΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΤΡΑΠΕΖΩΝ

Τα κακόβουλα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου περιλαμβάνουν ηλεκτρονικούς συνδέσμους (links), που φέρουν αντίγραφα λογοτύπου επίσημων τραπεζών, οι οποίοι σύνδεσμοι τους ανακατευθύνουν σε μια ψεύτικη ιστοσελίδα, δήθεν της επίσημης τράπεζας συνεργασίας, όπου τους ζητείται να αποκαλύψουν τα οικονομικά και προσωπικά τους στοιχεία. Οι ψεύτικες ιστοσελίδες τραπεζών προσομοιάζουν αρκετά με τις νόμιμες ιστοσελίδες τραπεζών.

  • ΑΠΑΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΣΧΗΜΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ

Άτομα επιχειρούν να παραπλανήσουν χρήστες του διαδικτύου, προσποιούμενοι τους τεχνικούς που εργάζονται σε κέντρα υποστήριξης μεγάλων εταιρειών λογισμικού. Μέσω κλήσεων από τηλέφωνα τρίτων χωρών «προθυμοποιούνται» να βοηθήσουν στην επίλυση τεχνικών προβλημάτων του υπολογιστή. Από τα θύματα ζητούν να εγκαταστήσουν στον υπολογιστή τους λογισμικό απομακρυσμένης πρόσβασης. Με αυτόν τον τρόπο αποκτούν πλήρη έλεγχο και έχουν πρόσβαση σε αποθηκευμένους κωδικούς, τους οποίους στη συνέχεια έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν για παράνομες ενέργειες.

  • ΑΠΑΤΗ ΤΟΥ CEO /ΑΠΑΤΗ ΜΕ ΤΟ ΕΤΑΙΡΙΚΟ E-MAIL

Η απάτη τύπου CEO / απάτη με το εταιρικό e-mail, λαμβάνει χώρα όταν ένας εξουσιοδοτημένος να πραγματοποιεί πληρωμές υπάλληλος της εταιρείας εξαπατάται προκειμένου να πληρώσει ένα πλαστό τιμολόγιο ή να διενεργήσει μια μη εγκεκριμένη μεταφορά πίστωσης, από τον εταιρικό λογαριασμό της επιχείρησης. Επίσης, έχουν παρατηρηθεί περιπτώσεις αποστολής απατηλών e-mails από λογαριασμούς ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, οι οποίοι διαφέρουν ελάχιστα από λογαριασμούς ηλεκτρονικού ταχυδρομείου πραγματικών συνεργαζόμενων φορέων / εταιρειών / πελατών / προμηθευτών κλπ.

  • ΑΠΑΤΕΣ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΜΕ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ /ΑΠΑΤΗ ΤΩΝ “ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΔΟΣΕΩΝ”

Οι κοινές απάτες σχετιζόμενες με επενδύσεις υποσχόμενες εξαιρετικά υψηλές αποδόσεις, μπορεί να περιλαμβάνουν επικερδείς επενδυτικές ευκαιρίες, όπως μετοχές, ομόλογα, κρυπτονομίσματα, πολύτιμους λίθους, υπεράκτιες επενδύσεις σε ακίνητη περιουσία και εναλλακτικές πηγές ενέργειας.

  • ΑΠΑΤΗ ΤΗΣ ΜΟΡΦΗΣ “Phishing, Pharming & Cracking”

Οι δράστες σε αρκετές περιπτώσεις αποκτούν παράνομη πρόσβαση στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές των θυμάτων και υποκλέπτουν τα ονόματα χρήστη και τους κωδικούς πρόσβασής τους στις διαδικτυακές τραπεζικές πλατφόρμες. Εν συνεχεία, με τη χρήση των στοιχείων αυτών εκδίδουν εξουσιοδοτήσεις, μέσω υπηρεσιών της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, δήθεν για λογαριασμό αυτών. Αφού εκδώσουν όλα τα απαραίτητα έγγραφα, οι δράστες χρησιμοποιούν «αχυράνθρωπους» για να εκδώσουν νέες κάρτες SIM για λογαριασμό των θυμάτων. Με τον τρόπο αυτό καταφέρνουν να παρακάμψουν τις διαδικασίες ασφαλείας του e-banking (αποστολή SMS ή VIBER κειμένου στους πελάτες με μοναδικό κωδικό για κάθε συναλλαγή) και να αφαιρέσουν μεγάλα χρηματικά ποσά από τα θύματα.

  • ΑΠΑΤΗΛΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΤΑΧΥ∆ΡΟΜΕΙΟΥ (PHISHING)

Ο όρος “phishing” αναφέρεται στα απατηλά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, που σκοπό έχουν να εξαπατήσουν τους παραλήπτες τους και να γνωστοποιήσουν στους επιτήδειους δράστες προσωπικές και οικονομικές πληροφορίες ή κωδικούς ασφαλείας των θυμάτων.

  • ΑΠΑΤΗΛΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ SMS (SMISHING)

Ο όρος “smishing” (ένας συνδυασμός των λέξεων “SMS” και “Phishing”) αναφέρεται στην προσπάθεια των επιτήδειων δραστών να αποκτήσουν προσωπικές και οικονομικές πληροφορίες ή κωδικούς ασφαλείας μέσω μηνυμάτων SMS. Το μήνυμα κειμένου συνήθως ζητά από το θύμα να κάνει κλικ σε έναν ηλεκτρονικό σύνδεσμο (link) ή να καλέσει έναν αριθμό τηλεφώνου, προκειμένου να επαληθεύσει, ενημερώσει ή επανανεργοποιήσει τον λογαριασμό του.

  • ΑΠΑΤΗ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΑΧΕΙΑΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΜΕΤΡΗΤΩΝ

Η τραπεζική υπηρεσία παρέχει τη δυνατότητα άμεσης ανάληψης μετρητών από τα ΑΤΜ Τράπεζας, χωρίς τη χρήση κάρτας. Στην προκειμένη περίπτωση, ανάληψη των μετρητών μπορεί να κάνει ακόμη και παραλήπτης που δεν είναι πελάτης της Τράπεζας από οποιοδήποτε ΑΤΜ, αρκεί να διαθέτει τον Κωδικό Ανάληψης Μετρητών που για λόγους ασφαλείας η Τράπεζα κοινοποιεί μόνο στον αποστολέα των χρημάτων. Ειδικότερα, οι δράστες των εν λόγω απατών χρησιμοποιούν εύσχημες δικαιολογίες και βασίζονται κυρίως στην άγνοια των υποψήφιων θυμάτων για το πώς λειτουργεί η ως άνω τραπεζική υπηρεσία. Παραπλανούν τα θύματα και αυτά ενώ πιστεύουν ότι πληκτρολογούν το ποσό που θα λάβουν για συγκεκριμένη συναλλαγή/αγοραπωλησία/συμφωνία, στην πραγματικότητα δίνουν εντολή χρέωσης του δικού τους λογαριασμού (δηλαδή γίνεται ανάληψη από το λογαριασμό τους). Στη συνέχεια, οι δράστες ζητούν από τα θύματα να τους γνωρίσουν τον Κωδικό Ανάληψης Μετρητών μίας χρήσης που τα θύματα λαμβάνουν από την Τράπεζα. Τέλος, οι δράστες, μέσω του εν λόγω κωδικού, εισπράττουν άμεσα με ανάληψη από ΑΤΜ τα χρήματα που υποτίθεται ότι έπρεπε να καταβάλουν στα θύματα για τη συγκεριμένη συναλλαγή / αγοραπωλησία / συμφωνία.

Απάτη: Πώς θα προστατευτείτε από τους κλέφτες

Να είστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί όταν άγνωστοι προσπαθήσουν να σας πείσουν για την καταβολή χρηματικού ποσού, με το πρόσχημα επείγουσας ανάγκης συγγενικού – φιλικού προσώπου (π.χ. νοσηλεία σε νοσοκομείο) ή με το πρόσχημα πρόκλησης ατυχήματος από συγγενικό σας πρόσωπο, το οποίο είχε ως συνέπεια το θανάσιμο ή βαρύτατο τραυματισμό ανήλικου συνήθως παιδιού. Το ίδιο μπορεί να προσπαθήσουν και τηλεφωνικά

Επισημαίνεται ότι στα τροχαία ατυχήματα ακολουθούνται πάντα από τις αστυνομικές Αρχές οι νόμιμες και προβλεπόμενες ενέργειες, υπό την καθοδήγηση των κατά τόπους Εισαγγελικών Αρχών και σε καμία περίπτωση δεν υφίστανται παρέκκλιση από αυτές, με την καταβολή χρηματικών ποσών

Σε περιπτώσεις που άγνωστοι επικαλούνται έκτακτη ανάγκη γνωστού -συγγενικού σας προσώπου, να επιδιώκετε πάντα οι ίδιοι να επικοινωνείτε τηλεφωνικά με το γνωστό-συγγενικό σας πρόσωπο, προς επιβεβαίωση των όσων επικαλούνται

Η επικοινωνία να γίνεται άμεσα, με δικό σας τηλέφωνο και κατόπιν δικής σας πρωτοβουλίας και να μην δέχεστε να μιλάτε με άτομο, το οποίο κάλεσαν οι άγνωστοι ή σας έδωσαν οι δράστες να μιλήσετε

Να μην δέχεστε σε καμία περίπτωση άγνωστα άτομα να σας οδηγήσουν σε Πιστωτικό Κατάστημα ή ΑΤΜ για ανάληψη χρηματικού ποσού

Να μην πείθεστε από άγνωστους, οι οποίοι εμφανίζονται ως υπάλληλοι Δημόσιας Υπηρεσίας ή άλλου φορέα για την επιδιόρθωση κάποιου τεχνικού προβλήματος, εάν δεν τους έχετε εσείς προηγουμένως καλέσει

Να έχετε πάντα διαθέσιμους τους τηλεφωνικούς αριθμούς, με τους οποίους πρέπει να επικοινωνήσετε σε περίπτωση ανάγκης (Αστυνομία, Πυροσβεστική, Νοσοκομεία, στενοί συγγενείς κ.α.)

Να ενημερώνετε πάντα τις αστυνομικές Αρχές, ακόμη και σε περίπτωση απόπειρας απάτης σε βάρος σας

Ενημερώστε φίλους, συγγενείς και κυρίως τους ηλικιωμένους, προκειμένου να μην πέσουν θύματα εξαπάτησης.

Απάτη: Οδηγός προστασίας

Συμβουλές για την αποφυγή εξαπάτησης των πολιτών από επιτήδειους δίνει η ΕΛ.ΑΣ, με αφορμή σχετικά περιστατικά, ενώ εφιστά την προσοχή τους ώστε να μην πέσουν θύματα επιτήδειων.

Σύμφωνα με όσα αναφέρει η ΕΛ.ΑΣ, συνήθως οι δράστες πραγματοποιούν τις εξής ενέργειες:

Εισέρχονται σε οικίες ανυποψίαστων πολιτών, με σκοπό την κλοπή ή ληστεία, εμφανιζόμενοι ως τεχνικοί (Δ.Ε.Η., συντήρησης ανελκυστήρων κ.λπ.) ή πωλητές διαφόρων ειδών ή γνωστοί συγγενικών προσώπων ή προφασίζονται εξόφληση χρέους από προγενέστερη αγορά ειδών ή ασφαλιστήριου συμβολαίου.

Πλησιάζουν, κυρίως ηλικιωμένους, δήθεν ως απεσταλμένοι συγγενικών τους προσώπων και προφασιζόμενοι άμεση και επείγουσα οικονομική ανάγκη, επιδιώκουν να τους αποσπάσουν χρήματα. Συνήθως τους προσεγγίζουν κατά την έξοδο ή λίγο πριν την είσοδο στην κατοικία τους, έξω από Τράπεζες, σε εμπορικά καταστήματα ή αγορές.

Ενημερώνουν, κυρίως επαγγελματίες, ότι δήθεν εκ παραδρομής κατέθεσαν μεγαλύτερο χρηματικό ποσό, ως αντίτιμο για υπηρεσία ή προϊόν που αγόρασαν από αυτούς και ζητούν την επιστροφή της διαφοράς. Συνήθως ισχυρίζονται ότι κατά την πληκτρολόγηση του ποσού «πάτησαν κατά λάθος» ένα μηδενικό παραπάνω και αντί π.χ. για 700 ευρώ κατέθεσαν 7.000 ευρώ ή αντί για 1.300 ευρώ κατέθεσαν 13.000 ευρώ. Για να αποδείξουν μάλιστα τον ισχυρισμό τους, αποστέλλουν πλαστό αποδεικτικό της κατάθεσης χρημάτων.

Παράλληλα, όπως αναφέρει η ΕΛΑΣ σε άλλες περιπτώσεις οι επιτήδειοι:

Τηλεφωνούν σε ανυποψίαστους πολίτες, προσποιούμενοι αστυνομικούς, γιατρούς ή δικηγόρους υποστηρίζοντας ψευδώς ότι στενό συγγενικό τους πρόσωπο, συνήθως παιδί τους, έχει προκαλέσει τροχαίο, με θανάσιμο ή βαρύτατο τραυματισμό, συνήθως ανήλικου. Αμέσως μετά απαιτούν σημαντικά χρηματικά ποσά για να αποφευχθούν δήθεν επικείμενες ποινικές συνέπειες.

Αναζητούν υποψήφιους αγοραστές για να πωλήσουν, ως «ευκαιρία», διάφορα είδη (κοσμήματα, ηλεκτρικά είδη, κινητά τηλέφωνα κ.λπ.), δήθεν μεγάλης άξιας, σε χαμηλές τιμές. Αφού παζαρέψουν την τιμή, τελικά «συμβιβάζονται» σε μια χαμηλή τιμή και πωλούν τα είδη, τα οποία ωστόσο είναι κατά κανόνα ευτελούς αξίας.

Αναρτούν ή αναζητούν αγγελίες στο διαδίκτυο για δήθεν αγοραπωλησία προϊόντων ή οχημάτων και εξαπατούν πολίτες. Ειδικότερα, ως αγοραστές, αποστέλλουν το χρηματικό αντίτιμο του προϊόντος που υποτίθεται ότι θα αγοράσουν (π.χ. μέσω e-banking, paypal κ.λπ), χωρίς να το παραλάβουν ποτέ ή παραλαμβάνουν άλλο, ευτελούς αξίας, ενώ, ως πωλητές, πείθονται από τους δράστες ότι έχουν εξοφληθεί για το προϊόν που πούλησαν, κυρίως με τους εξής τρόπους:

Τους επιδεικνύουν ανύπαρκτο αριθμό λογαριασμού, όπου αποτυπώνεται ψευδής ηλεκτρονική μεταφορά του αντιτίμου της συναλλαγής στο λογαριασμό τους ή πλαστή βεβαίωση μεταφοράς εμβασμάτων.

Τους πείθουν να εκδώσουν, μέσω εφαρμογής πιστωτικού ιδρύματος, κωδικό με το αντίτιμο της συναλλαγής. Στη συνέχεια τους ζητούν τον κωδικό αυτό, ισχυριζόμενοι ότι θα καταθέσουν, μέσω του κωδικού, το οφειλόμενο πόσο στο λογαριασμό τους. Όμως, στην πραγματικότητα, οι δράστες χρησιμοποιώντας τον κωδικό αυτό, κάνουν ανάληψη, μέσω ΑΤΜ, του ποσού από τον λογαριασμό του πωλητή.

Για την αποφυγή εξαπάτησής τους η ΕΛΑΣ συμβουλεύει τους πολίτες:

Να ενημερώνουν πάντα τις αστυνομικές αρχές, ακόμη και σε περίπτωση απόπειρας απάτης σε βάρος τους.

Να μην πείθονται εύκολα από άτομα, τα οποία σας «πλησιάζουν» ως γνωστοί συγγενικών – φιλικών προσώπων.

Να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί σε άγνωστα άτομα που επιχειρούν με διάφορα προσχήματα και τεχνάσματα να εισέλθουν στην οικία τους.

Να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί όταν άγνωστοι προσπαθήσουν να τους πείσουν για την καταβολή χρηματικού ποσού, με το πρόσχημα επείγουσας ανάγκης συγγενικού – φιλικού προσώπου, για παράδειγμα νοσηλεία σε νοσοκομείο. Το ίδιο μπορεί να προσπαθήσουν και τηλεφωνικά. Για τους ίδιους λόγους να μην ενδίδουν σε προτροπές για συνάντηση.

Σε περιπτώσεις που άγνωστοι επικαλούνται έκτακτη ανάγκη γνωστού ή συγγενικού τους προσώπου, να επιδιώκουν πάντα οι ίδιοι να επικοινωνούν τηλεφωνικά με το συγκεκριμένο πρόσωπο, για επιβεβαίωση των όσων επικαλούνται. Η επικοινωνία να γίνεται με δικό τους τηλέφωνο και κατόπιν δικής τους πρωτοβουλίας και να μην δέχονται να μιλάνε με άτομο, το οποίο κάλεσαν οι άγνωστοι.

Σε κάθε περίπτωση, οι πολίτες να δηλώνουν ότι δεν πρόκειται να παραδώσουν χρήματα, εάν δεν εμφανιστούν οι γνωστοί – συγγενείς τους.

Να μην δέχονται σε καμία περίπτωση άγνωστα άτομα να τους οδηγήσουν σε πιστωτικό κατάστημα ή ΑΤΜ για ανάληψη χρηματικού ποσού.

Να μην πείθονται εύκολα σε ευκαιριακές αγορές προϊόντων που τους προτείνουν άγνωστα άτομα, ιδιαίτερα δε χωρίς να δουν πρώτα τα προϊόντα αυτά.

Να μην πείθονται από άγνωστους, οι οποίοι εμφανίζονται ως υπάλληλοι δημόσιας υπηρεσίας ή άλλου φορέα για την επιδιόρθωση κάποιου τεχνικού προβλήματος, εάν δεν τους έχουν καλέσει προηγουμένως οι ίδιοι.

Να μην πείθονται όταν άγνωστοι τους ζητούν να καταβάλλουν χρήματα για οφειλές γνωστών ή συγγενικών προσώπων σε δημόσιες υπηρεσίες ή σε καταστήματα – εταιρείες για αγορά αγαθών – προσφορά υπηρεσιών.

Επισημαίνεται ότι από νοσοκομεία ή από δημόσιες υπηρεσίες δεν χρησιμοποιείται η πρακτική υπάλληλοί τους να μεταβαίνουν σε οικίες ή σε δημόσιους χώρους και να ζητούν από πολίτες την καταβολή χρημάτων για υπηρεσίες που παρέχουν.

Να επαληθεύουν τις κινήσεις στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς πριν από την οποιαδήποτε συναλλαγή και να δηλώνουν ότι δεν πρόκειται να επιστρέψουν χρήματα, χωρίς προηγούμενη διασταύρωση οικονομικών στοιχείων.

Να αποφεύγουν τη γνωστοποίηση προσωπικών οικονομικών δεδομένων (αριθμούς τραπεζικών λογαριασμών, προσωπικούς κωδικούς (ΡΙΝ), αριθμούς πιστωτικών καρτών, πληροφορίες καρτών ΑΤΜ, κωδικούς επαλήθευσης πιστωτικών καρτών κλπ).

Σε περίπτωση ηλεκτρονικής μεταφοράς χρημάτων σε υποψήφιο πωλητή, να διασταυρώνουν τα στοιχεία του, ως δικαιούχου του υποδεικνυόμενου λογαριασμού (ονοματεπώνυμο, Α.Φ.Μ.).

Να αποφεύγουν την προκαταβολή χρημάτων σε ιδιώτες πωλητές, τους οποίους δεν γνωρίζουν, ακόμη και εάν αυτοί αποκαλύπτουν τα προσωπικά τους στοιχεία ή τον αριθμό του τραπεζικού τους λογαριασμού.

Να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί όταν εντοπίζουν αγγελίες πώλησης οχημάτων σε δελεαστικές τιμές, ως «ευκαιρία αγοράς».

Να αποφεύγουν, κατά προτίμηση, τις συναλλαγές με πρόσωπα τα οποία παρέχουν στοιχεία επικοινωνίας εκτός Ελλάδας.

Να έχουν πάντα διαθέσιμους τους τηλεφωνικούς αριθμούς, με τους οποίους πρέπει να επικοινωνήσουν σε περίπτωση ανάγκης (Αστυνομία, Πυροσβεστική, Νοσοκομεία, στενοί συγγενείς κ.α.).

Να προσπαθούν να συγκρατούν τα χαρακτηριστικά των δραστών, τα οχήματα με τα οποία κινούνται (αριθμό κυκλοφορίας, μάρκα οχήματος, χρώμα κ.λπ.), τους τηλεφωνικούς αριθμούς από τους οποίους τους καλούν ή την ηλεκτρονική διεύθυνση της αγγελίας (URL) για να βοηθήσουν το έργο των διωκτικών αρχών.