Η μεγάλη παγίδα με τα στεγαστικά δάνεια: Αυτό κρύβουν οι τράπεζες

Στεγαστικά δάνεια: Γιατί δεν «τσιμπάνε» οι πολίτες στο «τυράκι» των τραπεζών για τα στεγαστικά δάνεια. Χαμηλές παραμένουν οι πτήσεις των στεγαστικών δανείων. Απελπιστικά τα νούμερα για τις τράπεζες. Όλες οι εξελίξεις στο xristika.gr.

Xαμηλές τόσο σε απόλυτο μέγεθος όσο και σε σύγκριση με το επίπεδο προ της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης παραμένουν οι εκταμιεύσεις δανείων με εξασφάλιση οικιστικά ακίνητα, με το 96,2% να προορίζονται για αγορά ακινήτου για ιδιοκατοίκηση και μόλις το 3,8% για εκμίσθωση.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την Εκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), το α’ 6μηνο του 2022 οι εκταμιεύσεις ήταν 499 εκατ. ευρώ ενώ την περίοδο 2005-2007, η τριμηνιαία ροή στεγαστικών δανείων ήταν 3 δισ. ευρώ κατά μέσο όρο.

Η ακτινογραφία της ΤτΕ για τα νέα δάνεια με εξασφάλιση οικιστικά ακίνητα στο α’ 6μηνο του 2022 περιλαμβάνει δάνεια προς φυσικά πρόσωπα που εξασφαλίζονται με οικιστικά ακίνητα, ανεξάρτητα από τον σκοπό του δανείου.

Δηλαδή, σε αυτή την περίμετρο περιλαμβάνονται όχι μόνο στεγαστικά αλλά και επισκευαστικά, καταναλωτικά αλλά και δάνεια προς ελεύθερους επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις.

Στεγαστικά δάνεια: Αύξηση σε σχέση με το 2021

Οι εκταμιεύσεις του α’ 6μήνου ήταν αυξημένες κατά 60% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του «πανδημικού» 2021 και υπογράφηκαν 6.596 νέες δανειακές συμβάσεις με τη μέση εκταμίευση δανείου να ανέρχεται σε 75,6 χιλ. ευρώ.

Η μέση διάρκεια δανείου κατά την έκδοση είναι 23 έτη. Το 45,3% των νέων δανειακών συμβάσεων έχει διάρκεια έως 20 έτη, το 17,4% έχει διάρκεια από 20 έως 25 έτη, ενώ το 37,2% έχει διάρκεια από 25 έως 35 έτη.

Σαφής εξάλλου είναι προτίμηση για στεγαστικά δάνεια σταθερού επιτοκίου που αμβλύνει τις επιπτώσεις από την ομαλοποίηση της νομισματικής πολιτικής για τους δανειολήπτες.

Οι εκταμιεύσεις δανείων με αρχική περίοδο σταθερού επιτοκίου άνω των 10 ετών αντιπροσωπεύει το 55,7% του συνόλου των νέων δανείων, ενώ οι εκταμιεύσεις δανείων με αρχική περίοδο σταθερού επιτοκίου μικρότερη ή ίση του ενός έτους αντιπροσωπεύει το 26,6%.

Στεγαστικά δάνεια: Συνετές πρακτικές δανεισμού

Επίσης, από την ανάλυση βασικών δεικτών (πχ. δείκτης δανείου προς εισόδημα κ.ά.) προκύπτει ότι τα πιστωτικά ιδρύματα εφαρμόζουν συνετές πρακτικές δανεισμού.

Συγκεκριμένα, το μεγαλύτερο μέρος των εκταμιεύσεων, δηλαδή, 75,1%, κατατάσσεται στην κατηγορία χαμηλού κινδύνου, επομένως δίνονται σε δανειολήπτες με επαρκές εισόδημα και ικανοποιητική ικανότητα εξυπηρέτησης δανείου.

Το 23,3% των εκταμιεύσεων δανείων χαρακτηρίζεται ως μεσαίου κινδύνου.

Οι εκταμιεύσεις δανείων που ταξινομούνται στην κατηγορία υψηλού κινδύνου αντιστοιχούν σε μόλις 1,7% επί του συνόλου.

Στεγαστικά δάνεια: «Βόμβα» για τα στεγαστικά δάνεια από την Τράπεζα της Ελλάδος

Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει η Τράπεζα της Ελλάδος σχετικά με τα στεγαστικά δάνεια στη χώρα μας.

Κινδύνους για την ομαλή αποπληρωμή των στεγαστικών δανείων προκαλεί στα νοικοκυριά η αύξηση των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αλλά και η μείωση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματός τους, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος.

Η Κεντρική Τράπεζα της χώρας στην Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας προειδοποιεί ότι «η περαιτέρω ομαλοποίηση της νομισματικής πολιτικής του Ευρωσυστήματος το προσεχές διάστημα αναμένεται να ασκήσει σταδιακά μεγαλύτερη επίδραση στο κόστος εξυπηρέτησης των δανείων προς τα νοικοκυριά, τα οποία σε σημαντικό ποσοστό έχουν κυμαινόμενο επιτόκιο».

Όπως αναφέρεται στην Έκθεση, η διατήρηση των επιτοκίων των στεγαστικών δανείων σε χαμηλό επίπεδο, τα τελευταία χρόνια διευκόλυνε τα νοικοκυριά να ανταποκριθούν στις δανειακές τους υποχρεώσεις και βοήθησε να αποφευχθούν αρνητικές επιδράσεις στη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Ωστόσο, από τον Ιούλιο του 2022 το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των δανείων προς τα νοικοκυριά αυξήθηκε (Σεπτέμβριος 2022: 4,5%, Ιούνιος 2022: 3,9%) αντανακλώντας τη σταδιακή ομαλοποίηση της νομισματικής πολιτικής στη ζώνη του ευρώ.

Η αύξηση αυτή ήταν πιο αισθητή στα μακροπρόθεσμα δάνεια. Ειδικότερα, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα στεγαστικών δανείων με διάρκεια άνω των πέντε ετών αυξήθηκε κατά 74 μονάδες βάσης (Σεπτέμβριος 2022: 2,7%, Ιούνιος 2022: 2%), ενώ στα στεγαστικά δάνεια με διάρκεια από ένα έως πέντε έτη αυξήθηκε κατά 25 μονάδες βάσης (Σεπτέμβριος 2022: 4,1%, Ιούνιος 2022: 3,9%).

Σύμφωνα πάντως με τα στοιχεία της ΤτΕ οι συνολικές εκταμιεύσεις δανείων με εξασφάλιση οικιστικά ακίνητα ανήλθαν σε 498,7 εκατ. ευρώ το α΄ εξάμηνο του 2022, αυξημένες κατά 60% σε σχέση με το αντίστοιχο χρονικό διάστημα του 2021, και υπογράφηκαν 6.596 νέες δανειακές συμβάσεις. Υπενθυμίζεται βέβαια ότι οι εκταμιεύσεις στο πρώτο τρίμηνο του 2021 είχαν επηρεαστεί αρνητικά από το ξέσπασμα της πανδημίας και την αβεβαιότητα που αυτή προκάλεσε.

Παράλληλα, η αναζωπύρωση του πληθωρισμού (αύξηση του ΕνΔΤΚ κατά 12% το Σεπτέμβριο του 2022 σε σχέση με το Σεπτέμβριο του 2021) λόγω των σημαντικών αυξήσεων στις τιμές της ενέργειας, των διατροφικών αγαθών και του μεταφορικού κόστους, αλλά και της συνακόλουθης διάχυσης των ανατιμήσεων στο σύνολο των αγαθών και υπηρεσιών, ασκεί σημαντικές πιέσεις στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, ιδιαίτερα των ευάλωτων.

Ειδικότερα το κόστος στέγασης παρουσίασε ιδιαίτερα υψηλό ετήσιο ρυθμό μεταβολής κατά 35,4% το Σεπτέμβριο του 2022. Οι πιέσεις αυτές αναμένεται να συνεχιστούν τους πρώτους μήνες του 2023 και να μετριαστούν μόνο εν μέρει αφενός από τα δημοσιονομικά μέτρα για την άμβλυνση των επιπτώσεων του αυξημένου ενεργειακού κόστους και αφετέρου από τις αναμενόμενες αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις.

Η ΕΛΣΤΑΤ διαπιστώνει ότι το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα αυξήθηκε κατά 1,7% το β΄ τρίμηνο του 2022 έναντι του β΄ τριμήνου του 2021, ενώ το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα μειώθηκε.

Από την άλλη πλευρά ενθαρρυντικά είναι τα μηνύματα από την αγορά κατοικίας καθώς παρά την άνοδο των τιμών των τελευταίων ετών, απέχουν ακόμη σημαντικά από το ιστορικό υψηλό που είχε καταγραφεί πριν τη χρηματοπιστωτική κρίση.

Με βάση το δείκτη τιμών διαμερισμάτων που καταρτίζει η Τράπεζα της Ελλάδος για το σύνολο της χώρας, η υψηλότερη τιμή του δείκτη παρατηρήθηκε το έτος 2008 (101,7), στη συνέχεια ο δείκτης ακολούθησε σταθερά καθοδική πορεία και κατέγραψε τη χαμηλότερη τιμή του το 2017.

Σε κάθε περίπτωση οι προσδοκίες για την ελληνική αγορά ακινήτων παραμένουν θετικές. Βραχυπρόθεσμα, εκτιμάται ότι το επενδυτικό ενδιαφέρον θα παραμείνει έντονο, ειδικά για συγκεκριμένες προνομιακές θέσεις στο λεκανοπέδιο της Αττικής και για περιοχές με τουριστικά χαρακτηριστικά , συμβάλλοντας έτσι στην ενίσχυση της χρηματοοικονομικής κατάστασης των νοικοκυριών.

Στεγαστικά δάνεια: Αιτήσεις, κριτήρια, δικαιούχοι – Πότε και πώς θα πάρετε έως 150.000 ευρώ

Προτεραιότητα στο πρόγραμμα «Σπίτι μου» θα έχουν οι πολύτεκνοι και τα νέα ζευγάρια με παιδιά, ενώ θα ακολουθούν τα ζευγάρια χωρίς παιδιά και οι ελεύθεροι. Όσα πρέπει να γνωρίζετε για τα στεγαστικά δάνεια σε νέους, στο xristika.gr.

έκα χιλιάδες νέοι μέχρι 39 ετών θα μπορούν να υποβάλουν αίτηση το πρώτο τρίμηνο του 2023 για τη λήψη φθηνών στεγαστικών δανείων έως 150.000 ευρώ με επιτόκιο 1,5% και αποπληρωμή έως 30 έτη.

Προτεραιότητα θα έχουν οι πολύτεκνοι και τα νέα ζευγάρια με παιδιά, ενώ θα ακολουθούν τα ζευγάρια χωρίς παιδιά και οι ελεύθεροι.

Στόχος του προγράμματος που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ είναι νέοι και νέα ζευγάρια να καταφέρουν να αποκτήσουν δική τους κατοικία, πληρώνοντας χαμηλή μηνιαία δόση δανείου.

Από το πρόγραμμα «Σπίτι μου» συνολικού προϋπολογισμού 1,74 δισ. € θα ωφεληθούν περισσότεροι από 137.000 πολίτες.

Τα χαμηλότοκα δάνεια με τη συγχρηματοδότηση της ΔΥΠΑ και των τραπεζών θα καλύπτουν έως και το 90% της εμπορικής αξίας του ακινήτου με ανώτατο όριο τα 150.000 ευρώ, για αγορά πρώτης κατοικίας που θα αφορά στην αγορά διαμερισμάτων έως 150 τ.μ. και με έτος κατασκευής έως και το 2007.

Οι δικαιούχοι μπορούν να αποκτήσουν πρώτη κατοικία αξίας έως 200.000.

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε νέους και νέα ζευγάρια (με θρησκευτικό/ πολιτικό γάμο ή με σύμφωνο συμβίωσης) 25-39 ετών (ένας εκ των δύο).

Προϋπόθεση για τη λήψη του δανείου θα είναι οι νέοι να έχουν ετήσιο καθαρό εισόδημα τουλάχιστον 10.000 ευρώ και το ανώτατο όριο διαμορφώνεται στα 16.000 ευρώ για τον άγαμο και στα 24.000 ευρώ για το ζευγάρι με προσαύξηση 3.000 ευρώ για κάθε παιδί (κριτήρια επιδόματος θέρμανσης).

Οι δανειολήπτες θα πρέπει επίσης να μη διαθέτουν άλλη ιδιόκτητη κατοικία που καλύπτει τις στεγαστικές τους ανάγκες.

Το τελικό επιτόκιο είναι euribor (τριμήνου) +1%, ενώ για τρίτεκνους και πολύτεκνους, καθώς και όσα ζευγάρια αποκτήσουν 3+ παιδιά κατά τη διάρκεια αποπληρωμής, το δάνειο θα μετατρέπεται σε άτοκο.

Σημειώνεται ακόμη ότι:

Η δανειακή σύμβαση θα πρέπει να υπογραφεί σε διάστημα 8 μηνών από την προέγκριση του δανείου.

Για παράδειγμα, ένα νέο ζευγάρι που αγοράζει σπίτι αξίας 100.000 ευρώ θα πληρώνει μηνιαία δόση 275-285 ευρώ, αντί για 415 ευρώ, που είναι η δόση για το ίδιο σπίτι με τα σημερινά επιτόκια της αγοράς. Το ετήσιο όφελος στην περίπτωση αυτή είναι 1.680 ευρώ.

Επίσης, ένα νέο ζευγάρι που αγοράζει σπίτι αξίας 150.000 ευρώ θα πληρώνει μηνιαία δόση 434 ευρώ, αντί για 654 ευρώ, που είναι η δόση για το ίδιο σπίτι με τα σημερινά επιτόκια της αγοράς. Το ετήσιο όφελος εν προκειμένω είναι 2.640 ευρώ.

Ο προϋπολογισμός του προγράμματος είναι 500 εκατ. ευρώ (375 εκατ. ευρώ από το αποθεματικό της ΔΥΠΑ και 125 εκατ. ευρώ από τις τράπεζες).

Στην περίπτωση εξάντλησης των πόρων προβλέπεται ο διπλασιασμός του ποσού των χορηγούμενων δανείων.

Τα στεγαστικά δάνεια θα χορηγούνται άτοκα:

α) όταν ο αιτών είναι νέο ζευγάρι (25-39) ετών με τρία και πλέον παιδιά κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης ή

β) όταν ο αιτών είναι νέος ή νέο ζευγάρι, το οποίο, κατά τη διάρκεια της αποπληρωμής του δανείου (π.χ. 30 έτη), αποκτήσει τρία παιδιά.

Η πρωτοβουλία αυτή επιδιώκει να στηρίξει ακόμα περισσότερο τις τρίτεκνες και τις πολύτεκνες οικογένειες, με στόχο την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος της χώρας.

Η ρύθμιση θα προβλέπει ειδική ρήτρα για την αγορά κατοικιών. Οι νέοι έως 39 ετών δεν θα έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν τη νέα κατοικία τους με επιδοτούμενο δάνειο μέσω της ΔΥΠΑ από συγγενείς.

Χορήγηση άτοκων ή χαµηλότοκων στεγαστικών δανείων σε νέους και νέα ζευγάρια 25-39 ετών

  • Από 1ο τρίµηνο 2023

Πρόγραµµα «ΚΑΛΥΨΗ»

  • έως 12/2022 πρόσκληση προς τους ιδιοκτήτες των ακινήτων του προγράµµατος ΕΣΤΙΑ για καταβολή των µισθωµάτων που λάµβαναν, για επιπλέον 3 έτη
  • ως 02/2023 πρόσκληση συµµετοχής προς ωφελούµενους του Ελάχιστου Εγγυηµένου Εισοδήµατος
  • 03/2023 ολοκλήρωση επισκευής διαµερισµάτων (όπου χρειάζεται) και έναρξη στέγασης ωφελούµενων

Ευρωπαϊκά κονδύλια ύψους 200 εκατ. ευρώ για αξιοποίηση κενών ιδιωτικών κατοικιών

4ο τρίµηνο 2022:

  • Καθορισµός των προδιαγραφών των κατοικιών που θα νοικιαστούν και των κριτηρίων επιλεξιµότητας των ωφελουµένων
  • Πρόσκληση προς ενδιαφερόµενους ιδιοκτήτες για παραχώρηση των ακινήτων τους

1ο-2ο τρίµηνο 2023:

  • Επιλογή και ανακαίνιση κατοικιών
  • Πρόσκληση προς ωφελούµενους

3ο-4ο τρίµηνο 2023:

  • επιλογή δικαιούχων και ολοκλήρωση ανακαινίσεων κατοικιών

1ο τρίµηνο 2024:

  • έναρξη στέγασης ωφελούµενων

Πιλοτική δράση κοινωνικής κατοικίας για ευάλωτες οµάδες

  • 4ο τρίµηνο 2022: οριστικοποίηση κριτηρίων επιλεξιµότητας δικαιούχων
  • 2023: εύρεση, αξιολόγηση και τελική επιλογή κατοικιών
  • 2024: ανακαίνιση διαµερισµάτων και επιλογή ωφελουµένων
  • 1ο τρίµηνo 2025: έναρξη διάθεσης διαµερισµάτων

Μια σημαντική διευκρίνηση για τα στεγαστικά δάνεια σε νέους έδωσαν οι αρμόδιοι υπουργοί που παραχωρούν συνέντευξη Τύπου.

Ειδικότερα, Κωστής Χατζηδάκης ανέφερε ότι αρκεί ο ένας από τα δύο μέλη ενός ζευγαριού να είναι κάτω των 39 ετών για να απολαύσει τις προβλέψεις των προγραμμάτων.

Απαντώντας σε ερώτηση για τα κριτήρια και το αν θα υπάρχει προνομιακή μεταχείριση για τους δημοσίους υπαλλήλους, ο Άκης Σκέρτσος εξήγησε ότι δεν υπάρχει τέτοια πρόβλεψη και θα γίνεται με τραπεζικά κριτήρια που θα αφορά, όπως είπε, τελικά εργαζόμενο με εισόδημα έως 715 ευρώ.