Συντάξεις Ιανουαρίου 2022: Οι πληρωμές έγιναν με πρόγραμμα του e-ΕΦΚΑ μέσα στον Δεκέμβριο του 2021. Χωριστό θέμα ήταν η σταδιακή ενσωμάτωση αυξήσεων από τον επανυπολογισμό παλαιών συντάξεων. Δεν επρόκειτο για ίδια αύξηση σε όλους, ούτε ένας μέσος όρος ανά πρώην ταμείο αποδείκνυε το ποσό που θα έβλεπε κάθε συνταξιούχος στον λογαριασμό του.

Για να διαβαστεί σωστά η ιστορική είδηση, χρειάζεται να διαχωριστούν ο μήνας σύνταξης, η ημερομηνία πληρωμής, η μηνιαία δόση αύξησης και τυχόν αναδρομική καταβολή. Εδώ χρησιμοποιούνται το επίσημο πρόγραμμα της 7ης Δεκεμβρίου 2021, οι επόμενες διευκρινίσεις και ο τότε νόμος. Καμία ημερομηνία ή ενίσχυση δεν παρουσιάζεται ως σημερινή πληρωμή.

Το επίσημο πρόγραμμα πληρωμής

Στο δελτίο του e-ΕΦΚΑ στις 7 Δεκεμβρίου 2021 ανακοινώθηκε το πρόγραμμα κύριων και επικουρικών συντάξεων Ιανουαρίου 2022. Η απόφαση είχε ληφθεί από το διοικητικό συμβούλιο στις 2 Δεκεμβρίου. Οι κατηγορίες και οι ημερομηνίες ήταν οι ακόλουθες:

Διαφημίσεις
Ημερομηνία του 2021 Κατηγορία συνταξιούχων
Δευτέρα 20 Δεκεμβρίου Μη μισθωτοί από τέως ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ.
Τρίτη 21 Δεκεμβρίου Μισθωτοί από τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τράπεζες και ΟΤΕ, με τελευταίο ψηφίο ΑΜΚΑ 1, 3, 5, 7 ή 9.
Τετάρτη 22 Δεκεμβρίου Οι αντίστοιχες κατηγορίες μισθωτών, με τελευταίο ψηφίο ΑΜΚΑ 0, 2, 4, 6 ή 8.
Πέμπτη 23 Δεκεμβρίου Δημόσιο, τ. ΝΑΤ, τ. ΕΤΑΤ, τ. ΕΤΑΠ-ΜΜΕ και ΔΕΗ.

Ο μήνας «Ιανουάριος 2022» δηλώνει σε ποια σύνταξη αναφέρεται η πληρωμή, όχι ότι η συναλλαγή έγινε μέσα στον Ιανουάριο. Η διατήρηση και των δύο χρονικών ενδείξεων αποτρέπει ένα συνηθισμένο λάθος στα παλιά αρχεία: Να διαβαστεί ο Δεκέμβριος ως διαφορετική, πρόσθετη σύνταξη αντί για τον χρόνο καταβολής της επόμενης.

Συντάξεις Ιανουαρίου 2022: Το ιστορικό πρόγραμμα πληρωμών 20–23 Δεκεμβρίου 2021 ανά κατηγορία και τελευταίο ψηφίο ΑΜΚΑ

Δεν υπήρχε καθολική εγγύηση εμφάνισης στα ΑΤΜ από την προηγούμενη εργάσιμη

Στις 17 Δεκεμβρίου 2021 ο e-ΕΦΚΑ εξέδωσε ειδική διευκρίνιση για τις συντάξεις των τέως ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ: Η πληρωμή θα γινόταν στις 20 Δεκεμβρίου, σύμφωνα με το ανακοινωμένο πρόγραμμα, και όχι νωρίτερα. Η ανακοίνωση δεν υποστηρίζει έναν ανεξαίρετο κανόνα ότι όλοι θα είχαν διαθέσιμα χρήματα από την Παρασκευή.

Στη νεότερη ανακοίνωση της 20ής Δεκεμβρίου, ο φορέας ενημέρωσε ότι οι αντίστοιχες πληρωμές γίνονταν σταδιακά μέχρι αργά το απόγευμα. Για τις κατ’ οίκον συντάξεις του τέως ΟΓΑ αναφερόταν χωριστή διαδικασία μέσω ΕΛΤΑ και ολοκλήρωση παράδοσης έως την Πέμπτη το μεσημέρι.

Επομένως, η ηλεκτρονική πίστωση και η παράδοση κατ’ οίκον δεν είχαν ταυτόσημη διαδρομή. Ούτε η εμπειρία ενός πελάτη μιας τράπεζας μπορούσε να υποκαταστήσει την επίσημη ενημέρωση για όλες τις κατηγορίες. Δεν διατηρούμε εδώ υπόσχεση συγκεκριμένης ώρας, όπως «18:00 έως 21:00 για όλους», χωρίς αντίστοιχη τεκμηρίωση.

Ο επανυπολογισμός ήταν διαφορετικό γεγονός από το ημερολόγιο πληρωμής

Ο νόμος 4670/2020 άλλαξε τα ποσοστά αναπλήρωσης και προέβλεψε νέο υπολογισμό συγκεκριμένων συντάξεων. Η σχετική αρχική νομοθετική ρύθμιση, ιδίως οι διατάξεις που αντικατέστησαν τα άρθρα 14 και 33 του νόμου 4387/2016, περιλάμβανε κανόνες προσωπικής διαφοράς και σταδιακής αύξησης. Δεν καθόριζε ένα ίδιο ποσό για κάθε ασφαλισμένο ενός πρώην ταμείου.

Για τις σχετικές παλιές συντάξεις, η πρόσθετη διαφορά κατανεμόταν σε πέμπτα, με την πρώτη περίοδο από 1η Οκτωβρίου 2019 έως 31 Δεκεμβρίου 2020 και επόμενα ετήσια βήματα έως το τέλος του 2024. Η σταδιακή ενσωμάτωση αφορά το επίπεδο της μηνιαίας σύνταξης. Δεν πρέπει να συγχέεται με πέντε εφάπαξ πληρωμές ίδιου συνολικού ποσού.

Η προσωπική διαφορά μπορούσε να επηρεάσει το αν το αποτέλεσμα γινόταν πραγματική αύξηση στην καταβολή ή μεταβολή της λογιστικής σύνθεσης. Για αυτό η σύγκριση πρέπει να γίνεται στα προσωπικά ενημερωτικά σημειώματα και στο αποτέλεσμα του επανυπολογισμού. Το όνομα του πρώην ταμείου δεν αρκεί για να εξαχθεί ατομικό δικαίωμα συγκεκριμένης αύξησης.

Τι είχε ανακοινωθεί για τις πρώτες δόσεις το 2021

Στο δελτίο της 27ης Σεπτεμβρίου 2021, ο e-ΕΦΚΑ είχε ανακοινώσει αναδρομικά για 133.692 παλαιούς συνταξιούχους στις 29 Σεπτεμβρίου. Ξεχωριστά ανέφερε ότι οι πρώτες δύο δόσεις των αυξήσεων, για το 2020 και το 2021, θα ενσωματώνονταν στα τέλη Οκτωβρίου, στις συντάξεις Νοεμβρίου. Η εμβόλιμη καταβολή και η μόνιμη μηνιαία μεταβολή δεν ήταν το ίδιο ποσό.

Ο αριθμός αυτός αφορά την ονομασμένη ανακοίνωση του Σεπτεμβρίου. Δεν τον μετατρέπουμε σε επιβεβαιωμένο πλήθος δικαιούχων συγκεκριμένης αύξησης Ιανουαρίου χωρίς χωριστό στοιχείο. Ούτε στρογγυλοποιούμε αυθαίρετα κάθε αναφορά σε «140.000» και την αποδίδουμε στον φορέα ως ακριβή καταμέτρηση του επόμενου μήνα.

Η ανακοίνωση περιέγραφε σωρευτικές προϋποθέσεις και διαφορετικές κατηγορίες αποτελέσματος επανυπολογισμού. Αυτό αρκεί για να αποκλειστεί η γενίκευση ότι όλοι οι παλαιοί συνταξιούχοι θα έπαιρναν τα ίδια αναδρομικά. Δεν αποτελεί όμως ατομική απόφαση για κάποιον που διαβάζει σήμερα το ιστορικό δελτίο.

Πώς διαβάζεται μια αύξηση σε πέντε βήματα

Ας χρησιμοποιήσουμε υποθετική τελική πρόσθετη μηνιαία διαφορά 100 ευρώ, υποθέτοντας ότι προκύπτει ολόκληρη για καταβολή με τον συγκεκριμένο μηχανισμό. Κάθε πέμπτο είναι 20 ευρώ. Η εξέλιξη του μηνιαίου επιπέδου, σε αυτό το απλοποιημένο παράδειγμα, θα ήταν:

  • Με το πρώτο βήμα: Πρόσθετη μηνιαία διαφορά 20 ευρώ.
  • Με το δεύτερο: Συνολικό μηνιαίο επίπεδο αύξησης 40 ευρώ.
  • Με το τρίτο: Συνολικό μηνιαίο επίπεδο αύξησης 60 ευρώ.
  • Με το τέταρτο: Συνολικό μηνιαίο επίπεδο αύξησης 80 ευρώ.
  • Με το πέμπτο: Πλήρης πρόσθετη μηνιαία διαφορά 100 ευρώ.

Η μετάβαση από τα 40 στα 60 ευρώ είναι επιπλέον 20 ευρώ τον μήνα, όχι νέα αύξηση 60 ευρώ πάνω στα 40. Επίσης, το άθροισμα 20 + 40 + 60 + 80 + 100 δεν περιγράφει το τελικό μηνιαίο επίπεδο. Προσθέτει διαφορετικά διαδοχικά επίπεδα σαν να ίσχυαν όλα ταυτόχρονα και οδηγεί σε λάθος προσδοκία.

Αν μια προσωπική διαφορά απορροφά μέρος ενός επανυπολογισμού, το υποθετικό παράδειγμα δεν εφαρμόζεται αυτούσιο. Ούτε αποτελεί παράδειγμα καθαρού πληρωτέου μετά κρατήσεις. Χρησιμεύει μόνο για να ξεχωρίζει το συνολικό αποτέλεσμα από την πρόσθετη δόση που ενσωματώνεται σε ένα επόμενο βήμα.

Πώς γίνεται λογιστική μεταβολή χωρίς ίδια αύξηση στην καταβολή

Ακολουθεί διαφορετικό υποθετικό παράδειγμα, για τη σύνθεση ενός ποσού και όχι για ατομικό συνταξιοδοτικό υπολογισμό. Έστω ότι το καταβαλλόμενο ποσό αποτελείται από 900 ευρώ επανυπολογισμένης σύνταξης και 100 ευρώ προσωπικής διαφοράς. Το σύνολο είναι 1.000 ευρώ. Αν η πρώτη συνιστώσα γίνει 950 και η δεύτερη 50, το σύνολο παραμένει 1.000 ευρώ.

Σε αυτή την απλοποιημένη εικόνα υπάρχει μεταβολή 50 ευρώ στη σύνθεση, αλλά όχι επιπλέον 50 ευρώ στην τελική καταβολή. Η σύγκριση μόνο της πρώτης γραμμής θα έδινε διαφορετική εντύπωση από τη σύγκριση του συνόλου. Για αυτό πρέπει να διαβάζονται τα πεδία μαζί και να αποφεύγεται η αυτόματη εξίσωση «λογιστική αύξηση ίσον χρήματα στην τράπεζα».

Αντίστροφα, αν είχε εξακριβωθεί ότι μια πρόσθετη διαφορά δημιουργούσε πραγματικό περιθώριο αύξησης πέρα από το διατηρούμενο ποσό, θα έπρεπε να εξεταστεί ο κανόνας και το στάδιο ενσωμάτωσής της. Δεν αρκεί να πάρουμε το μεγαλύτερο νέο επιμέρους ποσό και να το προσθέσουμε ολόκληρο στο προηγούμενο σύνολο. Έτσι θα μετρούσαμε ξανά ένα μέρος που ήδη περιλαμβανόταν στην καταβολή.

Τα υποθετικά ποσά είναι μικτά και επιλεγμένα μόνο για να φαίνεται η αριθμητική. Δεν περιγράφουν πραγματικό συνταξιούχο, κρατήσεις, φόρο ή απόφαση συγκεκριμένου πρώην ταμείου. Η ακριβής αντιπαραβολή μιας πραγματικής περίπτωσης απαιτεί τα ενημερωτικά των σωστών μηνών και την επίσημη εξήγηση του αποτελέσματος επανυπολογισμού, χωρίς να μεταφέρονται δεδομένα άλλου προσώπου.

Μέσος όρος, αναδρομικά και καθαρή πίστωση

Ένας μέσος όρος δεν είναι κατώτατο εγγυημένο ποσό για όλους. Σε υποθετική ομάδα δύο ατόμων με μηνιαίες διαφορές 10 και 90 ευρώ, ο μέσος είναι 50 ευρώ. Κανένα από τα δύο άτομα δεν έχει διαφορά ακριβώς 50 ευρώ. Ο ίδιος περιορισμός ισχύει όταν ένας αριθμός ομαδοποιείται ανά παλιό ασφαλιστικό φορέα χωρίς να φαίνονται τα επιμέρους δεδομένα.

Ανάλογη προσοχή χρειάζεται στα αναδρομικά. Η μηνιαία διαφορά αφορά ένα επίπεδο σύνταξης, ενώ τα αναδρομικά αφορούν ποσά συγκεκριμένης προηγούμενης περιόδου. Μια μεγαλύτερη μεμονωμένη πίστωση δεν αποδεικνύει ότι η νέα μηνιαία σύνταξη θα είναι ισόποσα μεγαλύτερη στο εξής. Χρειάζεται να προσδιοριστεί ποιο μέρος της πίστωσης επαναλαμβάνεται και ποιο αφορά εκκαθάριση παρελθόντος.

Για τον ίδιο λόγο, ο πίνακας ενός δημοσιεύματος δεν υποκαθιστά το ενημερωτικό σημείωμα. Ο σωστός αναδρομικός έλεγχος διαχωρίζει το παλιό και νέο ποσό, την προσωπική διαφορά, τη δόση που είχε ενσωματωθεί, την περίοδο αναδρομικών και το τελικό πληρωτέο. Δεν επιτρέπεται να συμπληρώνονται άγνωστες κρατήσεις ή ατομικά ποσά με υποθέσεις.

Στο αρχείο ειδήσεων για τις συντάξεις υπάρχουν διαφορετικοί μήνες και διαφορετικές νομοθετικές παρεμβάσεις. Ένας τίτλος για τον Ιανουάριο χρειάζεται πάντα έτος. Το πρόγραμμα και ο μηχανισμός του 2022 δεν μεταφέρονται σε επόμενο έτος επειδή το όνομα του μήνα παραμένει ίδιο.

Συχνές ερωτήσεις

1. Γιατί οι συντάξεις Ιανουαρίου 2022 πληρώθηκαν τον Δεκέμβριο 2021;

Το επίσημο πρόγραμμα του e-ΕΦΚΑ όριζε εκείνες τις ημερομηνίες για τις συντάξεις του Ιανουαρίου. Ο μήνας αναφοράς και ο μήνας τραπεζικής καταβολής είναι διαφορετικά στοιχεία. Αυτό δεν σήμαινε δεύτερη πρόσθετη σύνταξη για τον ίδιο μήνα.

2. Ήταν βέβαιο ότι τα χρήματα θα εμφανίζονταν την προηγούμενη Παρασκευή;

Όχι. Για τους τέως ΟΑΕΕ, ΟΓΑ και ΕΤΑΑ υπήρξε ρητή διευκρίνιση πληρωμής στις 20 Δεκεμβρίου και όχι νωρίτερα. Η ανακοίνωση της ίδιας ημέρας περιέγραφε σταδιακή εκτέλεση. Δεν τεκμηριώνεται καθολική υπόσχεση συγκεκριμένης προηγούμενης ώρας ή ημέρας.

3. Το ένα πέμπτο μιας αύξησης ήταν το ίδιο με ολόκληρη την τελική αύξηση;

Όχι. Αν η υποθετική τελική διαφορά είναι 100 ευρώ, το πέμπτο είναι 20 ευρώ. Τα διαδοχικά επίπεδα ενσωματώνουν σταδιακά την τελική διαφορά. Δεν προσθέτουμε το νέο συνολικό επίπεδο σαν να ήταν ολόκληρο επιπλέον ποσό κάθε χρονιά.

4. Το πρώην ταμείο αρκεί για να υπολογίσω τι δικαιούμαι;

Όχι. Χρειάζεται το προσωπικό αποτέλεσμα επανυπολογισμού και τα σχετικά ενημερωτικά στοιχεία. Οι γενικοί μέσοι όροι δεν αποδεικνύουν ατομική αύξηση και δεν λαμβάνουν υποχρεωτικά υπόψη την προσωπική διαφορά ή το καθαρό πληρωτέο κάθε περίπτωσης.

5. Υπήρχε χωριστή γενική ημερομηνία για όλες τις επικουρικές;

Το συγκεκριμένο δελτίο εφάρμοζε ταυτόχρονη καταβολή κύριων και επικουρικών στις ημερομηνίες της αντίστοιχης κατηγορίας. Δεν έδινε μία επιπλέον κοινή ημερομηνία επικουρικών για όλους. Η κατηγορία και, όπου προβλεπόταν, το τελευταίο ψηφίο ΑΜΚΑ παρέμεναν μέρος του προγράμματος.