Οι πληρωμές στην Ελλάδα με κάρτα αυξήθηκαν μετά το 2021, ενώ τα μετρητά παραμένουν ευρέως αποδεκτά στα φυσικά καταστήματα. Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για το πρώτο εξάμηνο του 2026 δείχνουν άνοδο στις συναλλαγές με κάρτα. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα καταγράφει παράλληλα μεγάλη αποδοχή των μετρητών από τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις του δείγματός της.

Στα τέλη του 2022 η Visa παρουσίασε πέντε τάσεις πληρωμών για το επόμενο έτος. Η συζήτηση περιλάμβανε ταξίδια, ανέπαφα εισιτήρια, επιχειρηματικές συναλλαγές, τεχνολογίες token και κινδύνους απάτης. Οι προβλέψεις αυτές αφορούσαν εξελίξεις που παρακολουθούσε ένα δίκτυο πληρωμών διεθνώς. Για να κρίνουμε τι άλλαξε στην καθημερινότητα στην Ελλάδα, χρειάζονται ξεχωριστά στοιχεία χρήσης και αποδοχής.

Τι έδειξε η χρήση καρτών στην Ελλάδα

  • 2021. Η έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για τα στοιχεία του 2021 καταγράφει 19,7 εκατ. ενεργές κάρτες στο τέλος του έτους. Ο ετήσιος αριθμός συναλλαγών με κάρτες έφτασε τα 1,658 δισ., από 1,150 δισ. το 2020. Περίπου το 92% των συναλλαγών με κάρτα έγινε με χρεωστικές.
  • 2025. Τα ετήσια στοιχεία 2025 της Τράπεζας της Ελλάδος έδειξαν περίπου 2,7 δισ. συναλλαγές με κάρτες και αξία 119,5 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 10% και 6% αντίστοιχα έναντι του 2024. Στο τέλος του 2025 υπήρχαν 22,9 εκατ. ενεργές κάρτες.
  • Πρώτο εξάμηνο 2026. Η έκθεση Οκτωβρίου 2026 καταγράφει αύξηση 9% στον αριθμό συναλλαγών με κάρτα σε σύγκριση με το ίδιο εξάμηνο του 2025. Η αξία ανήλθε περίπου στα 60 δισ. ευρώ, αυξημένη κατά 5%. Οι συναλλαγές μέσω IRIS έφτασαν τα 79,5 εκατ., από 51,6 εκατ. το δεύτερο εξάμηνο του 2025: αύξηση 54%.

Τα ποσοστά για τις κάρτες συγκρίνουν το πρώτο εξάμηνο του 2026 με το πρώτο του 2025. Το ποσοστό για το IRIS συγκρίνει το πρώτο εξάμηνο του 2026 με το αμέσως προηγούμενο. Κανένα από τα δύο δεν συγκρίνει το εξάμηνο με ολόκληρο έτος. Παράλληλα, το ποσοστό των χρεωστικών αφορά μόνο τις συναλλαγές που έγιναν με κάρτα. Για να μάθουμε πόσο συχνά πληρώνουν οι καταναλωτές με μετρητά σε φυσικό σημείο χρειάζεται άλλη μέτρηση.

Διαφημίσεις

Πόσο συχνά χρησιμοποιούνται και γίνονται δεκτά τα μετρητά

Η έρευνα της ΕΚΤ για τις συνήθειες πληρωμής το 2024 καταγράφει ότι μετρητά χρησιμοποιήθηκαν στο 52% των πληρωμών σε φυσικά σημεία της ευρωζώνης, με βάση τον αριθμό των συναλλαγών. Το αντίστοιχο ποσοστό το 2022 ήταν 59%. Αν μετρήσουμε το ποσό που διακινήθηκε, το 2024 οι κάρτες είχαν μερίδιο 45% και τα μετρητά 39%. Τα δύο μέτρα απαντούν σε διαφορετικές ερωτήσεις.

Για την Ελλάδα, στη έρευνα της ΕΚΤ για την αποδοχή μετρητών από επιχειρήσεις το 2026, το 99% αφορά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δέχονταν πληρωμές σε φυσικές τοποθεσίες στους κλάδους της έρευνας. Είναι ποσοστό επιχειρήσεων που δηλώνουν ότι δέχονται μετρητά. Για την ευρωζώνη συνολικά, το 92% των επιχειρήσεων με φυσικό σημείο δήλωσε αποδοχή μετρητών, το 88% φυσικών καρτών και το 68% πληρωμών από κινητό.

Τι αλλάζει αν μετρήσουμε ευρώ αντί για αποδείξεις

Φανταστείτε δέκα αγορές: έξι με μετρητά των 5 ευρώ και τέσσερις με κάρτα των 25 ευρώ. Τα μετρητά αντιστοιχούν στο 60% του αριθμού συναλλαγών. Οι κάρτες αντιστοιχούν στα 100 από τα 130 ευρώ, δηλαδή περίπου στο 77% της αξίας. Στο ίδιο υποθετικό κατάστημα και οι δύο τρόποι γίνονται δεκτοί. Αυτό εξηγεί πώς μπορούν να συνυπάρχουν μεγαλύτερη συχνότητα στις πληρωμές με μετρητά και μεγαλύτερη συνολική αξία στις πληρωμές με κάρτα.

Πώς διαβάζονται οι πέντε τάσεις του 2023

Η παρουσίαση της Visa της 15ης Δεκεμβρίου 2022 έβαζε μαζί την ανάκαμψη ταξιδιών, τις επιλογές βιωσιμότητας όπως οι ανέπαφες πληρωμές στις συγκοινωνίες, την ψηφιοποίηση πληρωμών επιχειρήσεων, τη χρήση token σε διάφορα συστήματα και την προσαρμογή της απάτης. Οι προτάσεις και οι μετρήσεις αφορούσαν διαφορετικές αγορές. Ένας αριθμός για τους ταξιδιώτες ή για εταιρικά τιμολόγια δεν δείχνει πώς πληρώνει κάποιος στο ελληνικό κατάστημα της γειτονιάς του.

Το ίδιο ισχύει για μια πληρωμή με κινητό. Στο ταμείο μπορεί να χρησιμοποιείται κάρτα που έχει προστεθεί σε ψηφιακό πορτοφόλι, ή να ξεκινά μεταφορά από τον λογαριασμό μέσω άλλης υπηρεσίας. Το γεγονός ότι χρησιμοποιήθηκε η ίδια συσκευή δεν σημαίνει ότι τα χρήματα κινήθηκαν με τον ίδιο τρόπο. Στον οδηγό μας για τις ψηφιακές πληρωμές με κάρτα, IRIS και QR εξηγούμε πώς να ξεχωρίσετε τις επιλογές στην οθόνη σας.

Τι μπορεί να μας πει ο μέσος όρος μιας αγοράς

Στα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για το πρώτο εξάμηνο του 2026, η μέση αξία συναλλαγής έπεσε από 43 σε 42 ευρώ στο σύνολο των καρτών. Για τις χρεωστικές μειώθηκε από 43 σε 41 ευρώ και για τις πιστωτικές παρέμεινε στα 46 ευρώ. Την ίδια περίοδο αυξήθηκε ο συνολικός αριθμός συναλλαγών με κάρτα. Έτσι, ακόμη και όταν ο μέσος όρος ανά χρήση πέφτει, η συνολική αξία μπορεί να ανεβαίνει αν η συχνότητα χρήσης αυξάνεται αρκετά. Η μέτρηση δεν επιτρέπει να αποδώσουμε την αλλαγή σε κάθε μεμονωμένο κάτοχο κάρτας.

Πού συγκεντρώθηκαν τα καταγεγραμμένα περιστατικά απάτης

Η ίδια έκθεση κατέγραψε 154.186 συναλλαγές απάτης με κάρτες στο πρώτο εξάμηνο του 2026, μειωμένες κατά 23% σε σύγκριση με το πρώτο εξάμηνο του 2025. Οι 130.898 από αυτές αφορούσαν συναλλαγές εξ αποστάσεως χωρίς φυσική παρουσία της κάρτας. Το δεύτερο μέγεθος περιγράφει πού συγκεντρώθηκαν τα καταγεγραμμένα περιστατικά. Για να συγκρίνετε την πιθανότητα απάτης ανά κανάλι χρειάζεστε επίσης τον συνολικό αριθμό συναλλαγών του αντίστοιχου καναλιού.

Αν μια σύγκριση αφορά αγορές σε φυσικό κατάστημα, κοιτάξτε πρώτα αν η έρευνα μετρά αποδοχή, αριθμό πληρωμών ή αξία αγορών. Για αγορές από απόσταση αναζητήστε ξεχωριστά στοιχεία για το κανάλι και την περίοδο. Αυτές οι δύο διακρίσεις επιτρέπουν να διαβάσετε μια είδηση για την επέκταση των ψηφιακών πληρωμών χωρίς να την εκλάβετε ως ανακοίνωση ότι καταργείται κάποιο μέσο πληρωμής.

Συχνές ερωτήσεις

1. Το 99% σημαίνει ότι στην Ελλάδα σχεδόν όλες οι πληρωμές γίνονται με μετρητά;

Το ποσοστό αφορά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις του ελληνικού δείγματος που δήλωσαν ότι δέχονται μετρητά σε φυσικό σημείο. Η χρήση των μετρητών ως μερίδιο όλων των συναλλαγών απαιτεί ξεχωριστά στοιχεία από τους καταναλωτές.

2. Γιατί διαφέρει η μέτρηση της Τράπεζας της Ελλάδος από την έρευνα της ΕΚΤ;

Η Τράπεζα της Ελλάδος καταγράφει συναλλαγές με κάρτες και την αξία τους. Η ΕΚΤ δημοσιεύει, μεταξύ άλλων, έρευνες για επιλογές καταναλωτών και για αποδοχή από επιχειρήσεις. Τα μεγέθη έχουν διαφορετική γεωγραφική κάλυψη και διαφορετική μονάδα μέτρησης.

3. Η αύξηση στο IRIS σημαίνει ότι μειώθηκαν οι κάρτες;

Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 αυξήθηκαν και οι δύο δείκτες στην έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος. Η αύξηση από μόνη της δεν δείχνει αν τα ίδια πρόσωπα αντικατέστησαν συγκεκριμένες αγορές με άλλη μέθοδο πληρωμής.