Παράνομη IPTV: Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις του 2020 κατέγραψαν πραγματικές παρεμβάσεις κατά μη εξουσιοδοτημένων τηλεοπτικών μεταδόσεων. Δεν σήμαιναν ότι κάθε υπηρεσία τηλεόρασης μέσω διαδικτύου είναι παράνομη, ούτε τεκμηρίωναν έναν νέο γενικό «συναγερμό» σε COSMOTE TV και Nova. Το ερώτημα είναι ποιος διαθέτει το περιεχόμενο, με ποια δικαιώματα και τι ακριβώς μετρούν οι αριθμοί που δημοσιεύθηκαν τότε.

Το αρχικό άρθρο της 18ης Ιανουαρίου 2021 παρέθετε μια μη επαρκώς προσδιορισμένη εκτίμηση για περισσότερους από 200.000 θεατές στην Ελλάδα. Δεν έδινε μελέτη, περίοδο μέτρησης ή ορισμό του θεατή. Εδώ εξετάζονται τα τεκμηριωμένα ιστορικά στοιχεία των ευρωπαϊκών αρχών, με σαφή διάκριση υποδομών, συνδρομών, εσόδων και αστυνομικών ενεργειών.

Η ανάλυση αφορά την περίοδο 2018–2020 και την εικόνα που ήταν διαθέσιμη στις αρχές του 2021. Δεν αποτελεί παρουσίαση σημερινών ελληνικών προστίμων ή προσωπική νομική συμβουλή. Μεταγενέστερες νομοθετικές εξελίξεις δεν μεταφέρονται αναδρομικά στην παλιά είδηση.

Διαφημίσεις

Η τεχνολογία δεν αρκεί για να κρίνουμε μια υπηρεσία

Η IPTV παραπέμπει σε τηλεοπτικό περιεχόμενο που μεταδίδεται μέσω δικτύων πρωτοκόλλου διαδικτύου. Το κρίσιμο ζήτημα της συγκεκριμένης ιστορίας είναι η μη εξουσιοδοτημένη αναδιανομή του περιεχομένου. Η ίδια βασική δυνατότητα μετάδοσης μπορεί να χρησιμοποιείται από υπηρεσίες με άδεια και από υπηρεσίες που παραβιάζουν δικαιώματα.

Μια εφαρμογή, μια έξυπνη τηλεόραση ή ένας αποκωδικοποιητής δεν αποδεικνύουν από μόνα τους την ύπαρξη άδειας. Αντίστοιχα, η πληρωμή συνδρομής σε κάποιον τρίτο αποδεικνύει μια οικονομική συναλλαγή, όχι ότι αυτός ο τρίτος έχει δικαίωμα να διαθέτει κάθε κανάλι του πακέτου του.

Αυτή η διάκριση βοηθά να διαβαστεί σωστά και μια είδηση εξάρθρωσης. Αν οι αρχές περιγράφουν υπηρεσία που διέθετε σήματα χωρίς άδεια, η είδηση αφορά εκείνη τη δραστηριότητα. Δεν επιτρέπεται να μετατραπεί σε συμπέρασμα ότι ο τρόπος μετάδοσης μέσω διαδικτύου είναι γενικά απαγορευμένος.

Τι ανακοίνωσε η Eurojust τον Ιούνιο 2020

Στην ανακοίνωση της 10ης Ιουνίου 2020 για παράνομη συνδρομητική τηλεόραση, η Eurojust περιέγραψε επιχείρηση με 11 συλλήψεις και διακοπή 50 διακομιστών σε εννέα χώρες. Η υπόθεση αφορούσε εκτιμώμενους δύο εκατομμύρια συνδρομητές παγκοσμίως και μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση σε τηλεοπτικά προγράμματα και ταινίες.

Η γεωγραφική λέξη «παγκοσμίως» είναι απαραίτητη. Οι δύο εκατομμύρια δεν ήταν αριθμός Ελλήνων χρηστών. Επίσης, οι συλλήψεις περιγράφουν στάδιο ποινικής διαδικασίας, όχι τελεσίδικες καταδίκες. Μια σωστή ιστορική απόδοση διατηρεί τον χαρακτηρισμό των προσώπων ως υπόπτων της συγκεκριμένης ανακοίνωσης.

Για τα περιουσιακά στοιχεία αναφέρονταν περίπου 4,8 εκατ. ευρώ σε κατασχέσεις και άλλα 1,1 εκατ. ευρώ σε δεσμευμένους λογαριασμούς. Τα ποσά αυτά δεν ήταν το ύψος των χαμένων εσόδων των ελληνικών καναλιών. Είναι διαφορετικές κατηγορίες ευρημάτων της έρευνας, με διαφορετικό αντικείμενο από την αξία μιας νόμιμης συνδρομής.

Μια χωριστή επιχείρηση τον Νοέμβριο

Η ενημέρωση της Eurojust της 11ης Νοεμβρίου 2020 αφορούσε άλλη συντονισμένη δράση, κατόπιν αιτήματος των ιταλικών αρχών. Η υπηρεσία κατέγραψε διακοπή περισσότερων από 5.550 διακομιστών και μία σύλληψη. Ανέφερε επίσης συμμετοχή ελληνικών δικαστικών και αστυνομικών υπηρεσιών στη συνεργασία.

Ιστορικές ανακοινώσεις Eurojust του 2020: 50 διακομιστές στις 10 Ιουνίου και πάνω από 5.550 στις 11 Νοεμβρίου, σε διαφορετικές υποθέσεις· διακομιστές δεν σημαίνουν χρήστες

Δεν πρέπει να προστεθούν μηχανικά οι δύο υποθέσεις για να εξαχθεί ένας αριθμός «συνολικών χρηστών που πιάστηκαν στην Ευρώπη». Η κάθε ανακοίνωση έχει δική της δικογραφία, δική της μονάδα μέτρησης και διαφορετική χρονική αναφορά. Ο αριθμός διακομιστών δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε αριθμό ανθρώπων.

Η ύπαρξη διαφορετικών επιχειρήσεων μέσα στην ίδια χρονιά τεκμηριώνει ότι υπήρχαν πολλαπλές έρευνες. Δεν αποδεικνύει ότι οι ίδιοι ύποπτοι επανέφεραν πάντοτε την ίδια υπηρεσία μετά από κάθε διακοπή. Για τέτοιον ισχυρισμό χρειάζεται συγκεκριμένη παρακολούθηση της ίδιας υπόθεσης, όχι η απλή χρονική διαδοχή δύο δελτίων.

Τα ευρωπαϊκά μεγέθη της μελέτης EUIPO

Η ελληνική σύνοψη της μελέτης EUIPO του 2019 εκτιμούσε 13,7 εκατ. χρήστες μη εξουσιοδοτημένης IPTV στην τότε ΕΕ των 28 κρατών. Για το 2018 υπολόγιζε παράνομα έσοδα παρόχων 941,7 εκατ. ευρώ και μέση μηνιαία δαπάνη 5,74 ευρώ ανά χρήστη.

Η χρονιά έκδοσης, η περίοδος των οικονομικών στοιχείων και η γεωγραφική κάλυψη είναι τρεις ξεχωριστές πληροφορίες. Το «μελέτη 2019» δεν σημαίνει ότι όλα τα ποσά αφορούν το 2019, και η ΕΕ-28 εκείνης της περιόδου δεν ταυτίζεται με ένα σύνολο χωρών που επιλέγουμε σήμερα.

Τα 941,7 εκατ. ευρώ είναι εκτίμηση εσόδων των μη εξουσιοδοτημένων παρόχων. Δεν παρουσιάζονται ως ίδιο ακριβώς ποσό ζημίας συγκεκριμένων ελληνικών επιχειρήσεων. Μια τέτοια εξίσωση θα απαιτούσε επιπλέον παραδοχές για το τι θα αγόραζε κάθε χρήστης αν δεν είχε πρόσβαση στην παράνομη υπηρεσία.

Γιατί τα διαφορετικά μεγέθη δεν προστίθενται

Μέγεθος Τι περιγράφει Τι δεν σημαίνει
Χρήστες μιας μελέτης Εκτιμώμενη χρήση σε ορισμένη περίοδο και περιοχή Τελεσίδικες καταδίκες ή ίδιους ανθρώπους σε κάθε έρευνα
Συνδρομητές ενός δικτύου Πελατειακή κλίμακα της συγκεκριμένης υπόθεσης Σύνολο όλων των παράνομων υπηρεσιών
Διακομιστές Υποδομές που προσδιορίστηκαν στην επιχείρηση Ισάριθμους θεατές ή διαφορετικά τηλεοπτικά κανάλια
Κατασχεμένα ή δεσμευμένα ποσά Περιουσιακά ευρήματα και μέτρα της έρευνας Αυτόματα αποζημίωση του ίδιου ύψους προς δικαιούχους
Έσοδα παρόχων Ποσά που αποκόμισε η υπό μελέτη δραστηριότητα Ίσο ποσό νόμιμων πωλήσεων που θα πραγματοποιούνταν οπωσδήποτε

Ένα υποθετικό παράδειγμα δείχνει το πρόβλημα της πρόσθεσης. Αν η ίδια υπηρεσία εξυπηρετεί κάποιον από δύο συσκευές, η καταμέτρηση συσκευών μπορεί να δώσει δύο εγγραφές χωρίς να υπάρχουν δύο διαφορετικοί συνδρομητές. Αν ένας άνθρωπος χρησιμοποιήσει δύο υπηρεσίες μέσα στον χρόνο, δύο πελατειακοί κατάλογοι μπορεί να περιλαμβάνουν τον ίδιο άνθρωπο. Χρειάζεται συμβατός ορισμός και έλεγχος διπλοεγγραφών πριν υπολογιστεί συνολικό κοινό.

Αντίστοιχα, η σύγκριση ενός παγκόσμιου δικτύου με έναν ελληνικό πάροχο απαιτεί κοινή γεωγραφική βάση. Ένας μεγάλος διεθνής αριθμός δεν μπορεί να μεταφερθεί σε μια χώρα ως ποσοστό της δικής της αγοράς χωρίς δεδομένα για τους χρήστες εκείνης της χώρας.

Τρεις ερωτήσεις πριν γραφτεί ότι η πειρατεία αυξάνεται

Πρώτα ελέγχουμε αν συγκρίνονται δύο πραγματικές περίοδοι. Ένας αριθμός από το 2018 και μια ανακοίνωση επιχείρησης του 2020 δεν αποτελούν από μόνοι τους χρονοσειρά. Η πρώτη πηγή εκτιμά αγορά, ενώ η δεύτερη περιγράφει τι εντόπισε μία έρευνα. Η μεγαλύτερη δημοσιότητα ή ο μεγαλύτερος αριθμός συλλήψεων μπορεί να αφορά εντατικότερο έλεγχο, χωρίς να μετρά την πορεία του συνολικού κοινού.

Δεύτερον εξετάζουμε αν έχει αλλάξει ο ορισμός. Άλλο είναι όσοι χρησιμοποίησαν κάποια υπηρεσία έστω μία φορά μέσα στον χρόνο και άλλο όσοι πλήρωναν ενεργή συνδρομή σε μια συγκεκριμένη ημερομηνία. Για παράδειγμα, εκατό περιστασιακοί χρήστες ενός έτους και ογδόντα ενεργοί συνδρομητές μιας ημέρας δεν αποδεικνύουν μείωση είκοσι χρηστών. Δεν συγκρίνονται ίδια σύνολα.

Τρίτον ζητάμε τη γεωγραφική κατανομή. Αν μια νέα έκθεση καλύπτει περισσότερες χώρες, το μεγαλύτερο άθροισμα μπορεί να προκύπτει από την ευρύτερη κάλυψη. Χρειάζεται σύγκριση στο ίδιο σύνολο χωρών πριν αποδοθεί η διαφορά σε αύξηση χρήσης. Χωρίς αυτά τα τρία στοιχεία, η ασφαλής διατύπωση είναι ότι η πηγή περιγράφει τη δική της περίοδο και το δικό της δείγμα.

Έτσι αποφεύγεται και η ψευδής ακρίβεια του παλιού ελληνικού αριθμού: Το «πάνω από 200.000» δεν γίνεται τεκμηριωμένη μέτρηση μόνο επειδή εμφανίζεται σε περισσότερα αντίγραφα του ίδιου δημοσιεύματος. Χρειάζεται η αρχική μέτρηση και ο τρόπος παραγωγής της.

Τι μπορούμε να συμπεράνουμε για τους νόμιμους παρόχους

Οι συγκεκριμένες υποθέσεις τεκμηριώνουν δραστηριότητα μη εξουσιοδοτημένης διανομής και συντονισμένη αντιμετώπιση από τις αρχές. Η σύνδεση με έναν συγκεκριμένο ισολογισμό είναι διαφορετικό ερευνητικό ερώτημα. Για να υπολογιστεί η επίδραση στις νόμιμες συνδρομές χρειάζονται στοιχεία αγοράς, τιμολόγησης, διαθέσιμου περιεχομένου και συμπεριφοράς των καταναλωτών.

Δεν είναι κάθε μη εξουσιοδοτημένη συνδρομή μία βέβαιη χαμένη νόμιμη συνδρομή. Κάποιος μπορεί να μην αγόραζε κανένα νόμιμο πακέτο, κάποιος άλλος να διατηρεί ήδη νόμιμη υπηρεσία ή να επέλεγε διαφορετικό συνδυασμό. Χωρίς έρευνα δεν γνωρίζουμε την αναλογία αυτών των περιπτώσεων. Η παρατήρηση αυτή αφορά τη μέτρηση οικονομικού αντίκτυπου και δεν νομιμοποιεί την παραβίαση δικαιωμάτων.

Για τον ίδιο λόγο, η λέξη «στασιμότητα» χρειάζεται συγκεκριμένη περίοδο και συγκρίσιμα εταιρικά στοιχεία. Ένα δημοσίευμα που χρησιμοποιεί τα ονόματα COSMOTE TV και Nova δεν αποδεικνύει από μόνο του ούτε συγκεκριμένη απώλεια πελατών ούτε ότι μία μόνο αιτία εξηγεί την πορεία τους.

Οι ειδήσεις για την COSMOTE TV και τη συνδρομητική τηλεόραση χρειάζονται αντίστοιχη προσοχή στο τι είναι πραγματική ανακοίνωση, παλιά υπηρεσία ή τρέχουσα προσφορά. Οι ονομασίες προϊόντων και τα πακέτα του 2020 δεν χρησιμοποιούνται εδώ ως σημερινός κατάλογος επιλογών.

Έλεγχος μιας παλιάς είδησης χωρίς δραματοποίηση

Για την ανάγνωση των ιστορικών στοιχείων αξίζει να κρατάμε δίπλα σε κάθε αριθμό πέντε πληροφορίες: ποιος τον δημοσίευσε, πότε, για ποια γεωγραφική περιοχή, με ποια μονάδα μέτρησης και σε ποιο στάδιο έρευνας. Έτσι διακρίνεται μια δικαστική ενέργεια από μια εμπορική εκτίμηση και μια υπόθεση από ένα γενικό συμπέρασμα.

Επίσης, η επανεμφάνιση μιας υπηρεσίας με άλλο όνομα δεν αποδεικνύεται επειδή δύο ιστοσελίδες έχουν παρόμοιο περιεχόμενο. Για ταυτοποίηση υπευθύνων και συνέχιση δραστηριότητας απαιτούνται τα στοιχεία των αρμόδιων αρχών. Ένα ενημερωτικό άρθρο δεν υποκαθιστά αυτά τα ευρήματα με τεχνικές εικασίες ή δραματικές περιγραφές.

Συχνές ερωτήσεις για τα ιστορικά στοιχεία

1. Είναι κάθε IPTV παράνομη;

Όχι. Η τεχνολογία μετάδοσης δεν προσδιορίζει από μόνη της τη νομιμότητα. Το θέμα των συγκεκριμένων υποθέσεων ήταν η διάθεση προστατευμένου περιεχομένου χωρίς την απαιτούμενη εξουσιοδότηση.

2. Οι δύο εκατομμύρια συνδρομητές ήταν στην Ελλάδα;

Η ανακοίνωση του Ιουνίου 2020 μιλούσε για εκτιμώμενη παγκόσμια πελατεία της συγκεκριμένης υπόθεσης. Δεν ήταν καταμέτρηση Ελλήνων θεατών ούτε συνολική απογραφή του φαινομένου στην Ευρώπη.

3. Οι χιλιάδες διακομιστές αντιστοιχούν σε χιλιάδες πελάτες;

Δεν υπάρχει τέτοια απλή αντιστοίχιση. Διακομιστής είναι στοιχείο υποδομής, ενώ πελάτης είναι διαφορετική μονάδα μέτρησης. Τα δύο μεγέθη δεν προστίθενται και δεν μετατρέπονται μεταξύ τους χωρίς επιπλέον στοιχεία.

4. Τα παράνομα έσοδα είναι ακριβώς η ζημία των νόμιμων καναλιών;

Όχι ως αυτόματο συμπέρασμα. Η εκτίμηση εσόδων των μη εξουσιοδοτημένων παρόχων μετρά άλλο πράγμα από τις νόμιμες πωλήσεις που θα γίνονταν υπό διαφορετικές συνθήκες. Η δεύτερη εκτίμηση χρειάζεται χωριστή μεθοδολογία.

5. Αυτά τα στοιχεία δείχνουν τα σημερινά πρόστιμα στην Ελλάδα;

Όχι. Πρόκειται για παλιές ευρωπαϊκές μελέτες και ανακοινώσεις επιχειρήσεων. Δεν χρησιμοποιούνται για να παρουσιαστεί ισχύουσα ελληνική ποινή ή για να κριθεί η προσωπική υπόθεση συγκεκριμένου χρήστη.