Το όριο μετρητών στην ΕΕ θα είναι 10.000 ευρώ από τις 10 Ιουλίου 2027 για πληρωμές που δέχονται ή κάνουν επαγγελματίες στο εμπόριο αγαθών και στην παροχή υπηρεσιών. Η ρύθμιση καλύπτει και συνδεδεμένες πληρωμές, ενώ τα χαμηλότερα εθνικά όρια διατηρούνται. Η δήλωση χρημάτων στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης έχει δικό της κανόνα, παρότι χρησιμοποιεί επίσης το ποσό των 10.000 ευρώ.

Το μέτρο εντάσσεται στη δέσμη κανόνων που ενέκρινε το Συμβούλιο της ΕΕ στις 30 Μαΐου 2024 για την αντιμετώπιση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Τα 10.000 ευρώ είναι ανώτατο ποσό για τις πληρωμές που περιγράφει η διάταξη. Αν κρατάτε χρήματα στο πορτοφόλι ή σχεδιάζετε ταξίδι, το πρώτο βήμα είναι να ξεχωρίσετε την κατοχή ή τη μεταφορά από την εξόφληση μιας αγοράς.

Πότε εφαρμόζεται το ευρωπαϊκό όριο των 10.000 ευρώ

Το άρθρο 80 του Κανονισμού 2024/1624 ορίζει ότι πρόσωπα που εμπορεύονται αγαθά ή παρέχουν υπηρεσίες μπορούν να δέχονται ή να κάνουν πληρωμές σε μετρητά έως 10.000 ευρώ ή το ισόποσο σε άλλο νόμισμα. Η αξία υπολογίζεται είτε πρόκειται για μία πράξη είτε για περισσότερες πράξεις που φαίνονται συνδεδεμένες. Το άρθρο 90 δίνει ως γενική ημερομηνία εφαρμογής τη 10η Ιουλίου 2027.

Διαφημίσεις

Παράδειγμα: αγορά από επαγγελματία με τιμή 12.000 ευρώ μετά την έναρξη εφαρμογής. Δύο καταβολές των 6.000 ευρώ με μετρητά που αφορούν το ίδιο τίμημα συνδέονται μεταξύ τους. Το άθροισμα υπερβαίνει το ανώτατο ποσό της ευρωπαϊκής διάταξης. Πριν συμφωνήσετε προκαταβολή ή δόσεις, ζητήστε να αναγράφονται η συνολική τιμή και ο τρόπος πληρωμής, και ελέγξτε αν το κράτος της συναλλαγής εφαρμόζει χαμηλότερο όριο.

Ποιες πληρωμές εξαιρούνται

  • Πληρωμές μεταξύ ιδιωτών. Η ευρωπαϊκή διάταξη εξαιρεί πληρωμές μεταξύ φυσικών προσώπων που ενεργούν εκτός επαγγελματικής ιδιότητας. Αν ένας από τους δύο ενεργεί ως επαγγελματίας, εξετάζεται ο κανόνας που αφορά αυτή τη συναλλαγή. Για πράξεις με δικό τους εθνικό πλαίσιο, όπως η εξόφληση του τιμήματος αγοράς ακινήτου στην Ελλάδα, ελέγξτε τις ειδικές απαιτήσεις.
  • Πληρωμές ή καταθέσεις σε συγκεκριμένους παρόχους. Η διάταξη εξαιρεί τις πληρωμές και καταθέσεις στις εγκαταστάσεις πιστωτικών ιδρυμάτων, εκδοτών ηλεκτρονικού χρήματος και παρόχων πληρωμών που εμπίπτουν στους ορισμούς της. Για τα ποσά άνω του ορίου προβλέπει αναφορά στην αρμόδια μονάδα χρηματοοικονομικών πληροφοριών.

Για παράδειγμα, αν καταθέτετε αποταμιεύσεις στο ταμείο της τράπεζάς σας, πρόκειται για διαφορετική πράξη από την καταβολή του τιμήματος απευθείας στα χέρια του πωλητή. Ρωτήστε την τράπεζα τι ζητά για την κατάθεση και τον επαγγελματία ποιον τρόπο εξόφλησης αναγράφει στο παραστατικό. Η τραπεζική διαδικασία και οι κανόνες μιας αγοράς εξετάζονται ξεχωριστά.

Γιατί υπάρχουν χαμηλότερα όρια ανά χώρα

Ο Κανονισμός διατηρεί τα ήδη χαμηλότερα εθνικά όρια και επιτρέπει στα κράτη μέλη να θεσπίζουν χαμηλότερα όρια με τη διαδικασία που περιγράφει. Στην Ελλάδα το όριο μετρητών στις αγορές λιανικής από 500 ευρώ αφορά την εξόφληση για αγαθά και υπηρεσίες που αγοράζει ιδιώτης από επιχείρηση. Ο συγκεκριμένος κανόνας περιλαμβάνει τα 500 ευρώ ακριβώς. Η κατοχή ενός ποσού μετρητών εκτός συναλλαγής είναι διαφορετικό ζήτημα.

Τα ποσά και οι προϋποθέσεις διαφέρουν. Στη Γαλλία, η επίσημη ενημέρωση για τις πληρωμές με μετρητά αναφέρει γενικό όριο έως 1.000 ευρώ για πληρωμές ιδιώτη προς επαγγελματία ή μεταξύ επαγγελματιών, με χωριστές προϋποθέσεις για φορολογικούς κατοίκους αλλοδαπής και προσωπικές δαπάνες. Στην Ισπανία, η Ισπανική Φορολογική Αρχή αναφέρει ότι το γενικό όριο απαγόρευσης ξεκινά στα 1.000 ευρώ όταν συμμετέχει επαγγελματίας, με διαφορετικό όριο για ιδιώτη χωρίς φορολογική κατοικία στη χώρα. Τα παραδείγματα αποτυπώνουν τις εθνικές διατάξεις όπως εμφανίζονται σήμερα.

Αν οργανώνετε αγορά στο εξωτερικό, διαβάστε τη ρύθμιση της χώρας όπου θα πληρώσετε για το συγκεκριμένο είδος πράξης και με τη δική σας ιδιότητα. Προσέξτε επίσης αν η επίσημη διατύπωση αναφέρει «έως» ή «από» το ποσό που βλέπετε. Όταν ο τρόπος πληρωμής έχει σημασία για την παράδοση του αγαθού, ζητήστε το συνολικό τίμημα και τις επιλογές εξόφλησης πριν καταβάλετε προκαταβολή.

Πότε δηλώνετε τα μετρητά στο τελωνείο

Η ΑΑΔΕ για τη διακίνηση ρευστών διαθεσίμων αναφέρει ότι όποιος εισέρχεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή εξέρχεται από αυτή και μεταφέρει ρευστά διαθέσιμα αξίας τουλάχιστον 10.000 ευρώ οφείλει να τα δηλώσει στις αρμόδιες αρχές του κράτους μέσω του οποίου περνά τα εξωτερικά σύνορα. Αν η είσοδος ή έξοδος γίνεται μέσω Ελλάδας, η δήλωση υποβάλλεται στην ηλεκτρονική εφαρμογή της ΑΑΔΕ.

Για παράδειγμα, σε απευθείας πτήση από Αθήνα προς χώρα εκτός ΕΕ με ακριβώς 10.000 ευρώ, ελέγχετε τη διαδικασία δήλωσης για αναχώρηση από την Ελλάδα. Αν το δρομολόγιο περνά από άλλο κράτος της ΕΕ πριν φύγετε από την Ένωση, ελέγχετε ποιο είναι το σημείο της τελικής εξόδου και ποια αρχή είναι αρμόδια. Αν έχετε διαφορετικά νομίσματα ή άλλα ρευστά διαθέσιμα, οι οδηγίες του τελωνείου εξηγούν ποια συνυπολογίζονται.

Τι συνυπολογίζεται στη δήλωση και τι ελέγχει η τράπεζα

Στα ρευστά διαθέσιμα του τελωνείου η ΑΑΔΕ περιλαμβάνει χαρτονομίσματα και κέρματα, ορισμένους διαπραγματεύσιμους τίτλους στον κομιστή και ορισμένες μορφές χρυσού. Αναφέρει, μεταξύ άλλων, χρυσά κέρματα περιεκτικότητας τουλάχιστον 90% και ράβδους χρυσού περιεκτικότητας τουλάχιστον 99,5%. Αν μεταφέρετε, για παράδειγμα, 9.000 ευρώ σε χαρτονομίσματα και ρευστά διαθέσιμα άλλης κατηγορίας με αξία 1.500 ευρώ, τα 10.500 ευρώ πρέπει να εξεταστούν συνολικά. Ελέγξτε με το τελωνείο τον τρόπο αποτίμησης και τη συμπλήρωση της δήλωσης πριν από το ταξίδι.

Χωριστά από τη δήλωση στα σύνορα, ο ευρωπαϊκός Κανονισμός έχει κανόνες ταυτοποίησης για συγκεκριμένους υπόχρεους φορείς. Το άρθρο 19 παρ. 4 αναφέρεται σε περιστασιακές συναλλαγές σε μετρητά από 3.000 ευρώ και άνω, με ειδική πρόβλεψη για χώρες με χαμηλότερα όρια και για τις πράξεις σε εγκαταστάσεις των παρόχων του άρθρου 80. Αυτό το ποσό αφορά έλεγχο ταυτοποίησης. Αν η τράπεζα ζητήσει στοιχεία για μια πράξη, ζητήστε να σας εξηγήσει ποια έγγραφα χρειάζεται και πού τα προσκομίζετε.

Συχνές ερωτήσεις

1. Μπορώ να έχω 600 ευρώ στο πορτοφόλι μου;

Ο κανόνας των 500 ευρώ αφορά συγκεκριμένες αγορές λιανικής, ενώ ο ευρωπαϊκός κανόνας αφορά τις πληρωμές του άρθρου 80. Το ποσό στο πορτοφόλι σας και η πράξη πληρωμής εξετάζονται χωριστά.

2. Τα 10.000 ευρώ επιτρέπονται ακριβώς;

Το άρθρο 80 χρησιμοποιεί ανώτατο όριο έως 10.000 ευρώ, με την επιφύλαξη χαμηλότερου ορίου που μπορεί να δεσμεύει τη συναλλαγή. Στα εξωτερικά σύνορα η υποχρέωση δήλωσης αρχίζει ήδη στα 10.000 ευρώ.

3. Θα ισχύει το ευρωπαϊκό όριο αντί για το ελληνικό;

Ο ευρωπαϊκός κανόνας διατηρεί τα χαμηλότερα εθνικά όρια. Για μια συγκεκριμένη αγορά στην Ελλάδα ελέγχετε την ισχύουσα διάταξη για το είδος της πληρωμής.