Απάτη

Απάτη: Σε… οργασμό ιδεών βρίσκονται οι απατεώνες για να μας κλέψουν καθώς με ένα μόνο μήνυμα μπορούν να μας αδειάσουν τους τραπεζικούς λογαριασμούς σε χρόνο… ρεκορ! Δείτε στο xristika.gr τι έχει συμβεί

Ένα από τα μηνύματα που λαμβάνει μία ομάδα χρηστών των εναλλακτικών ψηφιακών τραπεζικών δικτύων που σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να προχωρήσουν στην ενεργοποίηση του και στην παροχή προσωπικών στοιχείων τους, καθώς πρόκειται για κλασική μορφή της απάτης του «ηλεκτρονικού ψαρέματος».

Όπως έχουν επισημάνει σε δημόσιες παρεμβάσεις αρμόδια τραπεζικά στελέχη, με την μεγάλη αύξηση της χρήσης των ψηφιακών δικτύων η προληπτική ενημέρωση για τα θέματα ασφαλείας είναι απαραίτητη, ώστε οι καταναλωτές να μην πέφτουν θύματα επίδοξων απατεώνων. Μια από τις απάτες που γνωρίζει έξαρση είναι το «ηλεκτρονικό ψάρεμα» στοιχείων (phishing), μια μορφή απάτης που μέσω emails ή sms που στέλνονται στους καταναλωτές έχει ως στόχο την υποκλοπή των προσωπικών δεδομένων του ατόμου.

Τα μηνύματα αυτά, όπως αναφέρεται στο blog της Τράπεζας Πειραιώς, περιέχουν παραπλανητικό περιεχόμενο και οι αποστολείς τους υποδύονται την ταυτότητα ενός νόμιμου οργανισμού/εταιρίας/τράπεζας.

Στόχο έχουν να αποσπάσουν απόρρητα προσωπικά και οικονομικά δεδομένα όπως, το όνομα του χρήστη ηλεκτρονικής τραπεζικής, κωδικούς πρόσβασης, στοιχεία χρεωστικών / πιστωτικών καρτών κοκ. Στη συνέχεια, τα δεδομένα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την πραγματοποίηση μη εξουσιοδοτημένων οικονομικών συναλλαγών με αποτέλεσμα την πρόκληση οικονομικής ζημίας. Η πλειοψηφία των phishing μηνυμάτων επικαλείται είτε κάποιο πρόβλημα στον λογαριασμό του χρήστη, είτε απαιτεί την επιβεβαίωσή του για εκτέλεση συναλλαγής (η οποία δεν έχει λάβει επίσημη εντολή από τον χρήστη), είτε ενέργεια αναβάθμισης υπηρεσίας, είτε επιβεβαίωση προσωπικών δεδομένων.

Όσον αφορά στον τρόπο που υποκλέπτονται τα στοιχεία των καταναλωτών, συνήθης πρακτική αποτελεί η υποκλοπή τους μέσω email ή sms που αποστέλλονται και ζητούν από τον χρήστη/καταναλωτή να επισκεφθεί την ιστοσελίδα του Οργανισμού, επιλέγοντας έναν σύνδεσμο (link) που περιλαμβάνεται στο κείμενο.

Σε περίπτωση που ο συναλλασσόμενος επιλέξει να επισκεφτεί τον σύνδεσμο θα παρατηρήσει ότι η σελίδα αυτή προσομοιάζει ή και αντιγράφει πλήρως οικεία ηλεκτρονικά περιβάλλοντα, όπως την ηλεκτρονική τραπεζική της τράπεζας του κάθε καταναλωτή. Ωστόσο, σε καμία περίπτωση το «ψεύτικο» περιβάλλον δεν αποτελεί επίσημη σελίδα του Οργανισμού που γνωρίζει. Για την ασφάλειά των καταναλωτών, όπως αναφέρεται στο ενημερωτικό σημείωμα, συστήνεται προς τους συναλλασσόμενους να μην επιλέξουν τον σύνδεσμο και δηλώσουν προσωπικά στοιχεία και κωδικούς, καθώς άμεσα οι επιτήδειοι θα προχωρήσουν σε συναλλαγές, προκαλώντας οικονομική ζημία (στον συναλλασσόμενο).

Ειδικότερα, όπως επισημαίνεται προς τους καταναλωτές, σε περίπτωση που λάβουν κάποιο ύποπτο email/sms, συστήνεται να μην εισέλθουν στο σύνδεσμο που προτρέπεται. Στη συνέχεια και για την ασφάλειά τους θα πρέπει να επικοινωνήσουν άμεσα με τον Οργανισμό. Μετά τη δήλωση του περιστατικού και ακολουθώντας τις οδηγίες εξουσιοδοτημένου αντιπροσώπου, θα πρέπει να διαγράψουν το email ή sms, που έχουν λάβει, χωρίς να το προωθήσoυν σε κάποιον παρά μόνο σε αρμόδια υπηρεσία της τράπεζας τους, εφόσον ζητηθεί.

Όπως έχουν κατ’ επανάληψη αναφέρει οι τράπεζες προς τους καταναλωτές, από πλευράς τραπεζών δεν θα τους ζητηθεί ποτέ και με κανέναν τρόπο οι κωδικοί πρόσβασης τους σε υπηρεσίες ηλεκτρονικής τραπεζικής, ή στοιχεία και κωδικοί καρτών, αλλά ούτε θα προβούν (οι τράπεζες) σε διαδικασία επικαιροποίησης -επαλήθευσης προσωπικών στοιχείων, γεγονός που αποκλείει κάθε πιθανότητα το email ή sms που λαμβάνουν να προέρχεται από την τράπεζα τους.

Απάτη: Πώς θα προστατευτείτε από τους κλέφτες

Να είστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί όταν άγνωστοι προσπαθήσουν να σας πείσουν για την καταβολή χρηματικού ποσού, με το πρόσχημα επείγουσας ανάγκης συγγενικού – φιλικού προσώπου (π.χ. νοσηλεία σε νοσοκομείο) ή με το πρόσχημα πρόκλησης ατυχήματος από συγγενικό σας πρόσωπο, το οποίο είχε ως συνέπεια το θανάσιμο ή βαρύτατο τραυματισμό ανήλικου συνήθως παιδιού. Το ίδιο μπορεί να προσπαθήσουν και τηλεφωνικά

Επισημαίνεται ότι στα τροχαία ατυχήματα ακολουθούνται πάντα από τις αστυνομικές Αρχές οι νόμιμες και προβλεπόμενες ενέργειες, υπό την καθοδήγηση των κατά τόπους Εισαγγελικών Αρχών και σε καμία περίπτωση δεν υφίστανται παρέκκλιση από αυτές, με την καταβολή χρηματικών ποσών

Σε περιπτώσεις που άγνωστοι επικαλούνται έκτακτη ανάγκη γνωστού -συγγενικού σας προσώπου, να επιδιώκετε πάντα οι ίδιοι να επικοινωνείτε τηλεφωνικά με το γνωστό-συγγενικό σας πρόσωπο, προς επιβεβαίωση των όσων επικαλούνται

Η επικοινωνία να γίνεται άμεσα, με δικό σας τηλέφωνο και κατόπιν δικής σας πρωτοβουλίας και να μην δέχεστε να μιλάτε με άτομο, το οποίο κάλεσαν οι άγνωστοι ή σας έδωσαν οι δράστες να μιλήσετε

Να μην δέχεστε σε καμία περίπτωση άγνωστα άτομα να σας οδηγήσουν σε Πιστωτικό Κατάστημα ή ΑΤΜ για ανάληψη χρηματικού ποσού

Να μην πείθεστε από άγνωστους, οι οποίοι εμφανίζονται ως υπάλληλοι Δημόσιας Υπηρεσίας ή άλλου φορέα για την επιδιόρθωση κάποιου τεχνικού προβλήματος, εάν δεν τους έχετε εσείς προηγουμένως καλέσει

Να έχετε πάντα διαθέσιμους τους τηλεφωνικούς αριθμούς, με τους οποίους πρέπει να επικοινωνήσετε σε περίπτωση ανάγκης (Αστυνομία, Πυροσβεστική, Νοσοκομεία, στενοί συγγενείς κ.α.)

Να ενημερώνετε πάντα τις αστυνομικές Αρχές, ακόμη και σε περίπτωση απόπειρας απάτης σε βάρος σας

Ενημερώστε φίλους, συγγενείς και κυρίως τους ηλικιωμένους, προκειμένου να μην πέσουν θύματα εξαπάτησης.

Απάτη: Οδηγός προστασίας

Συμβουλές για την αποφυγή εξαπάτησης των πολιτών από επιτήδειους δίνει η ΕΛ.ΑΣ, με αφορμή σχετικά περιστατικά, ενώ εφιστά την προσοχή τους ώστε να μην πέσουν θύματα επιτήδειων.

Σύμφωνα με όσα αναφέρει η ΕΛ.ΑΣ, συνήθως οι δράστες πραγματοποιούν τις εξής ενέργειες:

Εισέρχονται σε οικίες ανυποψίαστων πολιτών, με σκοπό την κλοπή ή ληστεία, εμφανιζόμενοι ως τεχνικοί (Δ.Ε.Η., συντήρησης ανελκυστήρων κ.λπ.) ή πωλητές διαφόρων ειδών ή γνωστοί συγγενικών προσώπων ή προφασίζονται εξόφληση χρέους από προγενέστερη αγορά ειδών ή ασφαλιστήριου συμβολαίου.

Πλησιάζουν, κυρίως ηλικιωμένους, δήθεν ως απεσταλμένοι συγγενικών τους προσώπων και προφασιζόμενοι άμεση και επείγουσα οικονομική ανάγκη, επιδιώκουν να τους αποσπάσουν χρήματα. Συνήθως τους προσεγγίζουν κατά την έξοδο ή λίγο πριν την είσοδο στην κατοικία τους, έξω από Τράπεζες, σε εμπορικά καταστήματα ή αγορές.

Ενημερώνουν, κυρίως επαγγελματίες, ότι δήθεν εκ παραδρομής κατέθεσαν μεγαλύτερο χρηματικό ποσό, ως αντίτιμο για υπηρεσία ή προϊόν που αγόρασαν από αυτούς και ζητούν την επιστροφή της διαφοράς. Συνήθως ισχυρίζονται ότι κατά την πληκτρολόγηση του ποσού «πάτησαν κατά λάθος» ένα μηδενικό παραπάνω και αντί π.χ. για 700 ευρώ κατέθεσαν 7.000 ευρώ ή αντί για 1.300 ευρώ κατέθεσαν 13.000 ευρώ. Για να αποδείξουν μάλιστα τον ισχυρισμό τους, αποστέλλουν πλαστό αποδεικτικό της κατάθεσης χρημάτων.

Παράλληλα, όπως αναφέρει η ΕΛΑΣ σε άλλες περιπτώσεις οι επιτήδειοι:

Τηλεφωνούν σε ανυποψίαστους πολίτες, προσποιούμενοι αστυνομικούς, γιατρούς ή δικηγόρους υποστηρίζοντας ψευδώς ότι στενό συγγενικό τους πρόσωπο, συνήθως παιδί τους, έχει προκαλέσει τροχαίο, με θανάσιμο ή βαρύτατο τραυματισμό, συνήθως ανήλικου. Αμέσως μετά απαιτούν σημαντικά χρηματικά ποσά για να αποφευχθούν δήθεν επικείμενες ποινικές συνέπειες.

Αναζητούν υποψήφιους αγοραστές για να πωλήσουν, ως «ευκαιρία», διάφορα είδη (κοσμήματα, ηλεκτρικά είδη, κινητά τηλέφωνα κ.λπ.), δήθεν μεγάλης άξιας, σε χαμηλές τιμές. Αφού παζαρέψουν την τιμή, τελικά «συμβιβάζονται» σε μια χαμηλή τιμή και πωλούν τα είδη, τα οποία ωστόσο είναι κατά κανόνα ευτελούς αξίας.

Αναρτούν ή αναζητούν αγγελίες στο διαδίκτυο για δήθεν αγοραπωλησία προϊόντων ή οχημάτων και εξαπατούν πολίτες. Ειδικότερα, ως αγοραστές, αποστέλλουν το χρηματικό αντίτιμο του προϊόντος που υποτίθεται ότι θα αγοράσουν (π.χ. μέσω e-banking, paypal κ.λπ), χωρίς να το παραλάβουν ποτέ ή παραλαμβάνουν άλλο, ευτελούς αξίας, ενώ, ως πωλητές, πείθονται από τους δράστες ότι έχουν εξοφληθεί για το προϊόν που πούλησαν, κυρίως με τους εξής τρόπους:

Τους επιδεικνύουν ανύπαρκτο αριθμό λογαριασμού, όπου αποτυπώνεται ψευδής ηλεκτρονική μεταφορά του αντιτίμου της συναλλαγής στο λογαριασμό τους ή πλαστή βεβαίωση μεταφοράς εμβασμάτων.

Τους πείθουν να εκδώσουν, μέσω εφαρμογής πιστωτικού ιδρύματος, κωδικό με το αντίτιμο της συναλλαγής. Στη συνέχεια τους ζητούν τον κωδικό αυτό, ισχυριζόμενοι ότι θα καταθέσουν, μέσω του κωδικού, το οφειλόμενο πόσο στο λογαριασμό τους. Όμως, στην πραγματικότητα, οι δράστες χρησιμοποιώντας τον κωδικό αυτό, κάνουν ανάληψη, μέσω ΑΤΜ, του ποσού από τον λογαριασμό του πωλητή.

Για την αποφυγή εξαπάτησής τους η ΕΛΑΣ συμβουλεύει τους πολίτες:

Να ενημερώνουν πάντα τις αστυνομικές αρχές, ακόμη και σε περίπτωση απόπειρας απάτης σε βάρος τους.

Να μην πείθονται εύκολα από άτομα, τα οποία σας «πλησιάζουν» ως γνωστοί συγγενικών – φιλικών προσώπων.

Να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί σε άγνωστα άτομα που επιχειρούν με διάφορα προσχήματα και τεχνάσματα να εισέλθουν στην οικία τους.

Να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί όταν άγνωστοι προσπαθήσουν να τους πείσουν για την καταβολή χρηματικού ποσού, με το πρόσχημα επείγουσας ανάγκης συγγενικού – φιλικού προσώπου, για παράδειγμα νοσηλεία σε νοσοκομείο. Το ίδιο μπορεί να προσπαθήσουν και τηλεφωνικά. Για τους ίδιους λόγους να μην ενδίδουν σε προτροπές για συνάντηση.

Σε περιπτώσεις που άγνωστοι επικαλούνται έκτακτη ανάγκη γνωστού ή συγγενικού τους προσώπου, να επιδιώκουν πάντα οι ίδιοι να επικοινωνούν τηλεφωνικά με το συγκεκριμένο πρόσωπο, για επιβεβαίωση των όσων επικαλούνται. Η επικοινωνία να γίνεται με δικό τους τηλέφωνο και κατόπιν δικής τους πρωτοβουλίας και να μην δέχονται να μιλάνε με άτομο, το οποίο κάλεσαν οι άγνωστοι.

Σε κάθε περίπτωση, οι πολίτες να δηλώνουν ότι δεν πρόκειται να παραδώσουν χρήματα, εάν δεν εμφανιστούν οι γνωστοί – συγγενείς τους.

Να μην δέχονται σε καμία περίπτωση άγνωστα άτομα να τους οδηγήσουν σε πιστωτικό κατάστημα ή ΑΤΜ για ανάληψη χρηματικού ποσού.

Να μην πείθονται εύκολα σε ευκαιριακές αγορές προϊόντων που τους προτείνουν άγνωστα άτομα, ιδιαίτερα δε χωρίς να δουν πρώτα τα προϊόντα αυτά.

Να μην πείθονται από άγνωστους, οι οποίοι εμφανίζονται ως υπάλληλοι δημόσιας υπηρεσίας ή άλλου φορέα για την επιδιόρθωση κάποιου τεχνικού προβλήματος, εάν δεν τους έχουν καλέσει προηγουμένως οι ίδιοι.

Να μην πείθονται όταν άγνωστοι τους ζητούν να καταβάλλουν χρήματα για οφειλές γνωστών ή συγγενικών προσώπων σε δημόσιες υπηρεσίες ή σε καταστήματα – εταιρείες για αγορά αγαθών – προσφορά υπηρεσιών.

Επισημαίνεται ότι από νοσοκομεία ή από δημόσιες υπηρεσίες δεν χρησιμοποιείται η πρακτική υπάλληλοί τους να μεταβαίνουν σε οικίες ή σε δημόσιους χώρους και να ζητούν από πολίτες την καταβολή χρημάτων για υπηρεσίες που παρέχουν.

Να επαληθεύουν τις κινήσεις στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς πριν από την οποιαδήποτε συναλλαγή και να δηλώνουν ότι δεν πρόκειται να επιστρέψουν χρήματα, χωρίς προηγούμενη διασταύρωση οικονομικών στοιχείων.

Να αποφεύγουν τη γνωστοποίηση προσωπικών οικονομικών δεδομένων (αριθμούς τραπεζικών λογαριασμών, προσωπικούς κωδικούς (ΡΙΝ), αριθμούς πιστωτικών καρτών, πληροφορίες καρτών ΑΤΜ, κωδικούς επαλήθευσης πιστωτικών καρτών κλπ).

Σε περίπτωση ηλεκτρονικής μεταφοράς χρημάτων σε υποψήφιο πωλητή, να διασταυρώνουν τα στοιχεία του, ως δικαιούχου του υποδεικνυόμενου λογαριασμού (ονοματεπώνυμο, Α.Φ.Μ.).

Να αποφεύγουν την προκαταβολή χρημάτων σε ιδιώτες πωλητές, τους οποίους δεν γνωρίζουν, ακόμη και εάν αυτοί αποκαλύπτουν τα προσωπικά τους στοιχεία ή τον αριθμό του τραπεζικού τους λογαριασμού.

Να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί όταν εντοπίζουν αγγελίες πώλησης οχημάτων σε δελεαστικές τιμές, ως «ευκαιρία αγοράς».

Να αποφεύγουν, κατά προτίμηση, τις συναλλαγές με πρόσωπα τα οποία παρέχουν στοιχεία επικοινωνίας εκτός Ελλάδας.

Να έχουν πάντα διαθέσιμους τους τηλεφωνικούς αριθμούς, με τους οποίους πρέπει να επικοινωνήσουν σε περίπτωση ανάγκης (Αστυνομία, Πυροσβεστική, Νοσοκομεία, στενοί συγγενείς κ.α.).

Να προσπαθούν να συγκρατούν τα χαρακτηριστικά των δραστών, τα οχήματα με τα οποία κινούνται (αριθμό κυκλοφορίας, μάρκα οχήματος, χρώμα κ.λπ.), τους τηλεφωνικούς αριθμούς από τους οποίους τους καλούν ή την ηλεκτρονική διεύθυνση της αγγελίας (URL) για να βοηθήσουν το έργο των διωκτικών αρχών.